Biuro czynne w poniedziałki 19 - 20, Szczecin, ul. Lucjana Rydla 49
Kierownik - tel. 0501 79 09 65, wopr@przyjaznaplaneta.org
Prezes - tel. 0504 24 39 96, osrodek@przyjaznaplaneta.org






















...


Rozporządzenie Rady Ministrów  z dnia 6 maja 1997 r.w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne. (Dz. U. Nr 57, poz. 358)

Na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 i Nr 137, poz. 639) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) warunki bezpieczeństwa osób przebywających w górach oraz obowiązki osób prawnych i fizycznych prowadzących w górach działalność w zakresie kultury fizycznej,

2) warunki bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne oraz obowiązki osób prawnych i fizycznych prowadzących nad wodą działalność w tym zakresie.

Rozdział 2

Warunki bezpieczeństwa osób przebywających w górach

§ 2. 1. Rozporządzenie dotyczy terenów położonych na wysokości powyżej 600 m nad poziomem morza (n.p.m.), których rzeźba terenu stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób na nich przebywających lub których zagospodarowanie rekreacyjno-sportowe kwalifikuje do uprawiania turystyki, rekreacji ruchowej i sportu w górach.

2. Rozporządzenie dotyczy również terenów leżących poniżej 600 m n.p.m., których rzeźba stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób na nich przebywających lub których zagospodarowanie rekreacyjno-sportowe kwalifikuje do uprawiania turystyki, rekreacji ruchowej i sportu w górach.

3. Do wykonywania zadań z zakresu ratownictwa górskiego upoważnione są Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) i Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR), każde w swoim zakresie, oraz inne organizacje ratownicze, które wykonują obowiązki i uprawnienia GOPR za zgodą Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki.

§ 3. Zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających w górach przez osoby fizyczne i prawne, prowadzące w górach działalność w zakresie kultury fizycznej, polega na:

1) zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów oraz eksploatacji urządzeń i obiektów - zgodnie z warunkami bezpieczeństwa,

2) zapewnieniu w obiektach i na terenach, o których mowa w pkt 1, warunków do udzielania pomocy przedlekarskiej w nagłych wypadkach osobom potrzebującym,

3) zapewnieniu w obiektach i na terenach, o których mowa w pkt 1, pomieszczeń dla GOPR lub TOPR, a także zapewnieniu ratownikom GOPR lub TOPR, w czasie pełnienia służby, korzystania poza kolejnością z kolei linowych lub wyciągów narciarskich.

§ 4. Za stan i warunki bezpieczeństwa terenów i tras służących uprawianiu sportów zimowych, znajdujących się przy kolejach linowych lub wyciągach narciarskich, odpowiadają właściciele tych kolei i wyciągów.

§ 5. W czasie prowadzenia działalności ratowniczej i związanego z nią transportu lub działalności profilaktycznej GOPR współpracuje, a w miarę potrzeby może korzystać z pomocy, w szczególności:

1) publicznych zakładów opieki zdrowotnej,

2) jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,

3) administracji lasów państwowych oraz parków narodowych i krajobrazowych.

§ 6. 1. Szczegółowe warunki bezpieczeństwa tras i urządzeń przy uprawianiu w okresie zimowym sportów oraz rekreacji ruchowej w górach określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. Zasady ostrzegania o niebezpieczeństwach i oznakowanie szlaków i tras górskich określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

3. Szczegółowe zasady organizowania wycieczek oraz zbiorowych imprez turystycznych i sportowych w górach określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Rozdział 3

Warunki bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne

§ 7. 1. Do wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne upoważnione są Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) oraz inne organizacje ratownicze, które wykonują obowiązki i uprawnienia WOPR za zgodą Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki.

2. W czasie prowadzenia działalności ratowniczej i związanego z nią transportu lub działalności profilaktycznej WOPR współpracuje, a w miarę potrzeby może korzystać z pomocy, w szczególności:

1) publicznych zakładów opieki zdrowotnej,

2) jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,

3) administracji lasów państwowych oraz parków narodowych i krajobrazowych,

4) dyrektorów urzędów morskich,

5) przedsiębiorstwa państwowego Polskie Ratownictwo Okrętowe.

§ 8. 1. Kąpieliska mogą być zorganizowane lub prowizoryczne.

2. Kąpieliskiem zorganizowanym jest teren położony nad obszarem wodnym, z plażą, na stałe przystosowany do kąpieli, z wyznaczonymi i trwale oznakowanymi strefami kąpieli, wyposażony w urządzenia sanitarne oraz inne urządzenia, jak: pomosty, natryski i szatnie.

3. Kąpieliskiem prowizorycznym jest teren położony nad obszarem wodnym, z plażą, przystosowany do sezonowego wykorzystania, z miejscem do kąpieli prowizorycznie oznakowanym oraz wyposażony w urządzenia sanitarne.

4. Pływalnią jest obiekt wyposażony w sztuczny zbiornik wodny (basen) przeznaczony do kąpieli, mający trwałe brzegi i dno, zaopatrywany w wodę przepływową oraz mający urządzenia sanitarne, szatnie i natryski. Pływalnie mogą być kryte i odkryte.

5. Szczegółowe warunki korzystania z kąpieliska lub pływalni określa regulamin.

§ 9. 1. Kąpielisko należy zlokalizować tak, aby miało dogodnie ukształtowany brzeg i dno oraz dobre nasłonecznienie. Szybkość prądu wody w obrębie kąpieliska zlokalizowanego nad wodami bieżącymi nie powinna przekraczać 1 m/sek.

2. Kąpieliska mogą być urządzane nad obszarami wodnymi, których zanieczyszczenie nie przekracza dopuszczalnych norm ustalonych w odrębnych przepisach.

3. Zlokalizowanie kąpieliska wymaga pozytywnej opinii Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego oraz uzgodnienia z właściwym organem administracji samorządowej, inspektoratem żeglugi śródlądowej i organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a lokalizacja kąpieliska nad wodami morskimi - ponadto z dyrektorem właściwego urzędu morskiego.

§ 10. 1. Zakazami kąpieli powinny być objęte obszary wodne, na których kąpiel jest niebezpieczna, a w szczególności położone przy śluzach, mostach, budowlach wodnych, portach, jak również szlaki żeglowne oraz wody o silnym zanieczyszczeniu i wirach.

2. Obszary wodne objęte zakazem kąpieli należy oznaczyć, w szczególności przy dojściach i dojazdach do obszaru wodnego, odpowiednimi znakami określającymi przyczynę zakazu.

3. Miejsce niebezpieczne położone na obszarze wodnym, na którym kąpiel jest dozwolona, oznacza się tablicą ostrzegawczą, określającą przyczynę niebezpieczeństwa.

4. Dzieci do lat 7 mogą korzystać z kąpieli wyłącznie pod opieką i nadzorem osób pełnoletnich.

§ 11. 1. Do kierowników ośrodków wypoczynkowych, sportowych, rekreacyjnych i turystycznych, położonych nad obszarami wodnymi, należy:

1) zagospodarowanie obszarów wodnych w celu umożliwienia kąpieli oraz określenie miejsc przeznaczonych do kąpieli dla osób nie umiejących pływać,

2) zapewnienie oznakowania wszystkich obszarów wodnych i miejsc, na których kąpiel jest niebezpieczna lub objętych zakazem kąpieli.

2. Dla ośrodków, o których mowa w ust. 1, położonych na terenach ze sobą sąsiadujących lub znajdujących się w pobliżu, może być urządzone kąpielisko wspólne.

§ 12. Do obowiązków kierowników kolonii, obozów i innych placówek wypoczynku dzieci i młodzieży, których uczestnicy korzystają z ogólnodostępnych kąpielisk i pływalni, należy:

1) zapoznanie uczestników z regulaminem danego kąpieliska lub pływalni oraz czuwanie nad jego ścisłym przestrzeganiem,

2) uzgodnienie z kierownikiem kąpieliska lub pływalni warunków i sposobu korzystania z kąpieliska lub pływalni zapewniających bezpieczeństwo uczestnikom.

§ 13. 1. Do obowiązków organizatorów imprez pływackich na wodach otwartych, z wyjątkiem maratonów pływackich, należy zapewnienie dyżuru:

1) lekarza oraz co najmniej dwóch ratowników,

2) co najmniej dwóch płetwonurków, jeżeli głębokość wody przekracza 4 m lub woda jest nieprzezroczysta.

2. Do obowiązków organizatorów maratonów pływackich na wodach otwartych należy:

1) zapewnienie podczas trwania imprezy obecności zespołu ratowniczego w składzie: lekarz, starszy ratownik i dwóch płetwonurków, przy czym zespół ten powinien przebywać w łodzi motorowej na trasie maratonu,

2) zapewnienie każdemu uczestnikowi maratonu asekuracji przez ratownika przebywającego w łodzi wiosłowej oznaczonej numerem odpowiadającym numerowi startowemu zawodnika.

3. Maratonem pływackim jest impreza pływacka polegająca na przepłynięciu odcinka przekraczającego 3 km.

§ 14. Do obowiązków kierownika szkolenia pływackiego na wodach otwartych należy zapewnienie:

1) obecności ratownika,

2) asekurujących łodzi wiosłowych lub motorowych - co najmniej jedna łódź na każde pięć osób.

§ 15. Ustala się następujące minimalne normy zatrudnienia ratowników:

1) w kąpieliskach śródlądowych na każde 100 m linii brzegowej - jeden ratownik od strony lądu i jeden ratownik od strony lustra wody,

2) na pływalniach dysponujących nieckami o długości do 25 m - jeden ratownik,

3) na pływalniach dysponujących nieckami o długości 25-50 m - dwóch ratowników,

4) na pływalniach dysponujących nieckami o długości powyżej 50 m - trzech ratowników,

5) w kąpieliskach nadmorskich - trzyosobowe zespoły ratowników na każde 100 m linii brzegowej.

§ 16. 1. Szczegółowe warunki bezpieczeństwa osób korzystających z kąpielisk i pływalni określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

2. Wzory znaków zakazu, ostrzegawczych i informacyjnych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

3. Wykaz sprzętu medycznego, leków i artykułów sanitarnych, w które powinny być wyposażone pływalnie i kąpieliska, określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

§ 17. Zapewnienie bezpieczeństwa przez osoby fizyczne i prawne, prowadzące nad wodą działalność w dziedzinie kultury fizycznej, uprawiającym sporty wodne, a w szczególności: żeglarstwo, żeglarstwo lodowe, żeglarstwo motorowodne i narciarstwo wodne, wioślarstwo, kajakarstwo oraz lotniarstwo i paralotniarstwo holowane za statkami motorowymi, polega na:

1) zagospodarowaniu i eksploatacji przystani i sprzętu pływającego oraz użytkowaniu przyległych akwenów - zgodnie z wymogami bezpieczeństwa, ustalonymi w odrębnych przepisach,

2) zapewnieniu na przystani i akwenie, o którym mowa w pkt 1, warunków do udzielania pomocy osobom potrzebującym, w tym pomocy przedlekarskiej w nagłych wypadkach.

§ 18. 1. Skład załogi sprzętu pływającego ustala się, uwzględniając zasady dobrej praktyki i wymagania przepisów.

2. Jeżeli w składzie załogi sprzętu pływającego są dzieci do lat 14, powinna nim kierować osoba pełnoletnia.

3. Podczas zorganizowanych imprez dla dzieci przepisu ust. 2 nie stosuje się.

4. Szczegółowe zasady bezpieczeństwa osób biorących udział w imprezach żeglarskich określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Rozdział 4

Przepis końcowy

§ 19. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: W. Cimoszewicz

powrót

 

Załącznik do Rozporządzenia NR 4  "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BEZPIECZEŃSTWA OSÓB KORZYSTAJĄCYCH Z KĄPIELISK I PŁYWALNI"

 

§ 1. 1. Warunki bezpieczeństwa osób korzystających z kąpielisk i pływalni zapewnia się w szczególności przez:

1) wyraźne oznaczenie granic kąpielisk i pływalni, w ramach których oznacza się granice miejsc do kąpieli, w tym strefy dla osób nie umiejących pływać,

2) dyżury wodnej służby ratowniczej oraz wyposażenie w sprzęt ratowniczy,

3) przygotowanie miejsc ratownikom w celu stałej obserwacji i kontroli osób kąpiących się, a w kąpieliskach - także korzystających ze sprzętu pływającego.

2. Na terenach kąpielisk poza warunkami, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić informację o dopuszczalności lub zakazie kąpieli.

§ 2. 1. Informację, o której mowa w § 1 ust. 2, przekazuje się przez wywieszanie odpowiednich flag.

2. Ustala się następujące oznaczenia kolorów flag:

1) flaga biała - kąpiel dozwolona,

2) flaga czerwona - zakaz kąpieli.

3. Flagę czerwoną wywiesza się w czasie, w którym kąpielisko jest nieczynne, oraz w każdym wypadku, gdy:

1) temperatura wody wynosi poniżej 14°C,

2) widoczność jest ograniczona do 50 m,

3) szybkość wiatru przekracza 5 stopni w skali Beauforta,

4) występuje fala powyżej 70 cm, z pojawiającymi się pienistymi białymi grzywami,

5) występują silne prądy wsteczne.

§ 3. 1. Przy każdym kąpielisku i pływalni powinien być umieszczony na widocznym miejscu regulamin ustalony przez kierownika.

2. Regulamin powinien być umieszczony na tablicy o minimalnych wymiarach 120 cm x 70 cm, sporządzony literami wielkości nie mniejszej niż 1 cm.

§ 4. 1. Korzystanie z kąpieliska i pływalni może odbywać się w grupach zorganizowanych lub indywidualnie.

2. Przez grupę zorganizowaną rozumie się zespół osób uprawiających ćwiczenia ruchowe w wodzie pod nadzorem i kierunkiem instruktora, trenera, nauczyciela lub innej uprawnionej osoby.

§ 5. W celu stworzenia warunków bezpieczeństwa w kąpielisku zorganizowanym należy:

1) zapewnić stałą kontrolę przez ratowników lustra wody z brzegu i od strony wody (z łodzi ratunkowych lub stacjonarnych punktów ratowniczych na wodzie),

2) trwale oznaczyć strefy dla umiejących i nie umiejących pływać, a w szczególności:

a) strefy dla nie umiejących pływać o głębokości wody nie większej niż 120 cm - bojami (pławami) w kolorze żółtym, przy czym za bojami powinien znajdować się pas bezpieczeństwa o szerokości 5 m i głębokości nie przekraczającej 130 cm,

b) strefy dla umiejących pływać o głębokości wody do 4 m - bojami (pławami) w kolorze czerwonym, przy czym odległość ich od strefy dla nie umiejących pływać lub od linii brzegowej może w kierunku prostopadłym wynosić maksymalnie 50 m,

3) wydzielić brodzik dla dzieci w miejscu, w którym znajduje się piaszczyste i płaskie dno oraz woda o głębokości do 40 cm, przez oznaczenie bojami (pławami) oraz otoczenie siatką sięgającą do dna,

4) zapewnić bieżącą informację dotyczącą temperatury wody i powietrza oraz wysokości fali i siły wiatru,

5) wyposażyć kąpielisko w apteczkę i sprzęt medyczny pierwszej pomocy,

6) wyposażyć kąpielisko w sprzęt ratunkowy i pomocniczy oraz urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze (wzrokowe i słuchowe),

7) ustawić maszty wyposażone w komplet flag informacyjnych.

§ 6. Kąpielisko zorganizowane powinno być wyposażone w wieże obserwacyjne lub podwyższone pomosty dla ratowników oraz sieć łączności przewodowej lub radiowej (wewnętrznej i z możliwością bezpośredniego łączenia się z pogotowiem ratunkowym i najbliższą jednostką Policji).

§ 7. W celu stworzenia warunków bezpieczeństwa w kąpielisku prowizorycznym należy:

1) zapewnić stałą kontrolę przez ratowników lustra wody,

2) oznaczyć strefy dla umiejących i nie umiejących pływać,

3) wyposażyć kąpielisko w apteczkę i sprzęt medyczny pierwszej pomocy,

4) wyposażyć kąpielisko w sprzęt ratunkowy i pomocniczy,

5) ustawić maszty wyposażone w komplet flag informacyjnych.

§ 8. 1. W celu stworzenia warunków bezpieczeństwa na pływalni należy zapewnić:

1) stałą obserwację przez ratownika (ratowników) lustra wody oraz osób znajdujących się na terenie obiektu,

2) oznaczenie głębokości wody w sposób trwały i widoczny,

3) wyposażenie pływalni w apteczkę i sprzęt medyczny pierwszej pomocy,

4) wyposażenie pływalni w sprzęt ratunkowy,

5) trwałe ogrodzenie pływalni odkrytej,

6) bezpośrednią łączność telefoniczną z pogotowiem ratunkowym i najbliższą jednostką Policji,

7) zamykanie pływalni w określonych godzinach, w których nie pracuje służba ratownicza.

2. W zajęciach prowadzonych w zorganizowanych grupach na jedną osobę prowadzącą zajęcia nie może przypadać więcej niż 15 uczestników.

§ 9. Do podstawowych obowiązków ratowników należy:

1) stałe obserwowanie obszaru kąpieliska i niezwłoczne reagowanie na każdy sygnał wzywania pomocy oraz podejmowanie akcji ratowniczej,

2) kontrola stanu urządzeń oraz sprzętu, które zapewniają bezpieczeństwo osób kąpiących się,

3) kontrola stref dla umiejących i nie umiejących pływać,

4) wywieszanie na maszcie odpowiedniego koloru flag informacyjnych,

5) sygnalizowanie, za pomocą urządzeń alarmowych, przekroczeń obowiązującego regulaminu (np. granicy strefy dla umiejących pływać), a w kąpieliskach także nadchodzącej burzy,

6) reagowanie na wszelkie wypadki naruszania regulaminu obowiązującego na terenie kąpieliska lub pływalni,

7) wpisywanie na tablicy informacyjnej temperatury wody, powietrza oraz innych aktualnych informacji (np. dotyczących nagłych zmian warunków atmosferycznych),

8) codzienne kontrolowanie głębokości wody przed otwarciem kąpieliska, a w razie potrzeby - przesunięcie miejsca kąpieli lub czasowe wyłączenie określonych obszarów kąpieliska z używalności,

9) oczyszczenie powierzchni i dna obszaru przeznaczonego do kąpieli z wszelkich przedmiotów mogących spowodować skaleczenie lub inny nieszczęśliwy wypadek,

10) bieżące prowadzenie dziennika pracy.

§ 10. 1. Kąpielisko zorganizowane powinno być wyposażone w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy oraz urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze:

1) łodzie ratunkowe:

a) motorowe - jedna na każde 400 m linii brzegowej,

b) wiosłowe - jedna na każde 100 m linii brzegowej,

2) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - jedno na 50 m linii brzegowej, zawieszone na słupkach w pobliżu lustra wody,

3) bosaki ratunkowe,

4) liny asekuracyjne z kołowrotkiem o długości minimum 80 m na każdym stanowisku ratowniczym (na kąpieliskach morskich - jedna na każde 100 m linii brzegowej),

5) tuby słuchowe lub elektroakustyczne na wszystkich stanowiskach ratunkowych od strony lądu i wody,

6) tablice zawierające aktualne informacje o temperaturze wody i powietrza, sile wiatru oraz wysokości fali,

7) sygnalizację alarmową,

8) środki łączności między stanowiskami ratunkowymi - przewodowe lub radiowe,

9) rzutki ratunkowe,

10) sprzęt do nurkowania,

11) lornetki,

12) nosze ratunkowe.

2. W kąpielisku zorganizowanym powinno znajdować się także pomieszczenie na sprzęt ratunkowy, pomocniczy i osobisty ratowników, jedno na 200 m linii brzegowej.

§ 11. Kąpielisko prowizoryczne powinno być wyposażone w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy:

1) łodzie wiosłowe - jedna na 100 m linii brzegowej,

2) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - jedno na 50 m linii brzegowej,

3) linę asekuracyjną o długości minimum 80 m,

4) słuchowy sygnał alarmowy,

5) rzutki ratunkowe,

6) lornetkę,

7) bosaki ratunkowe.

§ 12. Pływalnia powinna być wyposażona w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy:

1) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - dwa na pływalniach o długości do 50 m i cztery na pływalniach o długości powyżej 50 m,

2) żerdzie o długości co najmniej 4 m - dwie na pływalniach o długości powyżej do 50 m oraz cztery na pływalniach o długości powyżej 50 m.

§ 13. Łodzie ratunkowe powinny być trwale oznakowane na burtach oraz mieć następujące wyposażenie:

1) koło ratunkowe z linką, a także pasy ratunkowe,

2) rzutkę ratunkową,

3) zaburtową linkę ratunkową,

4) tubę głosową lub elektroakustyczną,

5) kotwicę na łańcuchu lub linę kotwiczną,

6) sprzęt medyczny pierwszej pomocy.

§ 14. Stanowisko ratownicze powinno być wyposażone w:

1) sprzęt do nurkowania (płetwy, maska, fajka),

2) lornetkę,

3) radiotelefon,

4) rzutkę ratunkową,

5) sprzęt medyczny pierwszej pomocy.

§ 15. Regulamin kąpieliska i pływalni powinien w szczególności:

1) określać nazwę i adres jednostki organizacyjnej prowadzącej kąpielisko lub pływalnię,

2) przewidywać zakaz wstępu osobom, których stan wskazuje na spożycie alkoholu, zakaz sprzedaży, podawania, wnoszenia i spożywania napojów alkoholowych,

3) postanawiać, że:

a) dzieci do lat 7 mogą przebywać na terenie kąpieliska lub pływalni oraz kąpać się wyłącznie pod opieką osób pełnoletnich,

b) zajęcia na pływalni krytej odbywają się grupowo według ustalonego rozkładu zajęć,

c) grupa pływająca na pływalni krytej nie może liczyć więcej niż 15 uczestników na jedną osobę prowadzącą zajęcia,

d) zajęcia na pływalni krytej mogą odbywać się tylko w obecności instruktorów pływania i ratowników,

e) osoby naruszające porządek publiczny lub przepisy regulaminu będą usuwane z terenu kąpieliska lub pływalni,

f) wszystkie osoby znajdujące się na terenie kąpieliska lub pływalni są obowiązane podporządkować się nakazom ratowników pełniących dyżur.

powrót

 

Węzły

Każdy Ratownik powinien umieć korzystać z różnego rodzaju lin, a przede wszystkim je wiązać. Każdy ratownik będzie musiał wykazać się znajomością wiązania węzła ratowniczego i trzech wybranych losowo z poniższej listy.

Podstawowe węzły to: dla MRW 

  • płaski
  • refowy,
  • szotowy,
  • bramszotowy,
  • zwykły,
  • ósemka,
  • knagowy,
  • kotwiczny,
  • ratowniczy,

dodatkowe dla RW

  • związ wantowy
  • prosty niezabezpieczony
  • sztyk
  • palowy podwójny zwykły
  • żeglarski
  • półsztyk

Sposoby wiązania lin (węzły) znajdziesz w każdej książce z zakresu np. żeglarstwa, motorowodniactwa, ratownictwa WOPR


powrót

 

Tablice poglądowe Ratownictwa WOPR (autor dr Wojciech Wiesner)

Notatka biograficzna o autorze

Wojciech Wiesner, urodzony w 1954 roku, w Opolu, absolwent Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, przez 10 lat kierownik Zakładu Pływania AWF Wrocław. Doktor nauk wychowania fizycznego, trener pływania klasy pierwszej, instruktor wykładowca WOPR, biegły sądowy w sprawach o utonięcia Nauczyciel akademicki z 25 letnim stażem, w tym także w szkole podstawowej, autor kilkudziesięciu opublikowanych prac naukowo-badawczych, również poza granicami Polski, oraz wielu książek - podręczników, skryptów i poradników z zakresu pływania, m.in.:

  • Metodyka ratownictwa wodnego, Wrocław 1989,
  • Naucz pływać swoje dziecko, Wrocław, 1992
  • Jaki był Marek Petrusewicz ? , Wrocław 1995, biografia rakordzisty świata w pływaniu,
  • Pływaj razem z nami, Wrocław, 1997,
  • Nauczanie-uczenie się pływania, AWF Wrocław 1998

Samoratownictwo (cz I - zagrożenia funkcjonowania organizmu)

(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie wodnym, WOPR Warszawa 1993; Wiesner W., Pływaj razem z nami Wrocław, 1997)

Przykurcz mięśn

Przyczyna - zmęczenie mięśnia i niska temperatura wody, występuje często przy gwałtownym ruchu;

Objawy - graniczenie ruchów podczas pływania i silny ból;

  • Zachować spokój i rozciągnąć mięsień objęty przykurczem;
  • Skorzystać z pomocy innych osób
Nadmierne oziębienie organizmu
Przyczyna - długi czas pływania w bardzo zimnej wodzie;

Objawy - zimno, dreszcze, gęsia skórka, zsinienie skóry, widoczne wyraźnie na twarzy, a następnie zaburzenia świadomości, halucynacje, senność, zatrzymanie krążenia;

  • Po pierwszych sygnałach przechłodzenia organizmu po prostu wyjść z wody, wysuszyć się, ciepło okryć i ogrzać ciało;
  • W innej sytuacji (pływanie zbyt daleko od brzegu, katastrofy morskie) należy zapobiegać utracie ciepła poprzez nie zdejmowanie ubrania i przyjęcie zwartej pozycji (embrionalna, kuczna); 
  • oczekiwać na pomoc
Wstrząs termiczny

Przyczyna - gwałtowne wejście rozgrzanego ciała do zimnej wody

Objawy - zatrzymanie krążenia w wyniku nagłego przepływu dużej masy krwi z powierzchniowych naczyń włosowatych, przez żyły do serca;

  • Unikać wskakiwania do wody, gdy ciało jest rozgrzane (opalanie się, po wysiłku fizycznym, po spożyciu obfitego posiłku, alkoholu, w czasie gorączki, itp.);
  • Pomocą może być jedynie błyskawiczna akcja resuscytacyjna
Zachłyśnięcie się wodą

Przyczyna - woda w górnych drogach oddechowych

Objawy - krztuszenie się, kaszel

  • Przy pierwszym kaszlu utrzymać twarz nad powierzchnią wody, ciało pochylone w przód;
  • Po opanowaniu odruchowego kaszlu - kasłać pod wodą;
  • Skorzystać z pomocy przyborów pływackich lub innych osób
Wyczerpanie sił pływaka

Przyczyna - zbyt długie pływanie, przeliczenie się z możliwościami kondycyjnymi;

Objawy - ogólne osłabienie, zmęczenie mięśni, brak sił aby kontynuować pływanie

  • Położyć się na wodzie na plecach, spokojnie oddychać i odpoczywać;
  • Zachować spokój i skorzystać z pomocy innych osób

Samoratownictwo (cz II - niebezpieczne miejsca)

(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie wodnym, WOPR Warszawa 1993; Molasy R., Elementy hydrologii i budowle wodne WOPR Warszawa 1999)

Zagrożenie
Opis sytuacji
Sposób postępowania
Wodorosty
Ze względu na długość i ukształtowanie łodyg wszelka roślinność wodna powoduje nieprzyjemne wrażenia dotykowe, które są źródłem lęku i gwałtownych, panicznych ruchów. Gwałtowne i nerwowe ruchy powodują owijanie się wodorostów wokół kończyn uniemożliwiając pływanie. Unikać pływania w miejscach, gdzie występuje roślinność wodna;
Położyć się na wodzie i wykonywać spokojne kraulowe ruchy kończynami, jak najbardziej poziomo i blisko powierzchni wody,  odpłynąć z zagrożonego miejsca;
Uwięzione wodorostami kończyny należy rozplątać spokojnie i powoli,
Silny prąd wody
Silny prąd wody znosi pływaka z biegiem rzeki, lub wynosi go na pełne morze, daleko od brzegu, uniemożliwiając mu powrót do miejsca wypłynięcia. Zagrożenie na rzece stanowią także przeszkody, o które może uderzyć się osoba znoszona prądem wody Na rzece - nie tracić sił na pływanie pod prąd;  poddać się sile wody, trzymając ręce przed sobą, by chronić ciało przed urazami; wypłynąć z głównego nurtu w stronę wypukłego brzegu (łagodniejszego) i wyjść tam na ląd.
Na morzu � próbować płynąć wzdłuż brzegu, by wyjść ze strefy działania prądów. W innym przypadku wzywać pomocy z brzegu.
Wiry
Wiry stanowią niebezpieczeństwo wciągnięcia pływaka pod wodę. Woda może ulec zawirowaniom prostopadłym lub równoległym do swojej powierzchni. Siła tych zawirowań wynika z prędkości prądu wody i jest większa pod jej powierzchnią Ułożyć się płasko na wodzie i szybko odpłynąć od miejsca zawirowania wody. Płynąć i pokonywać wir należy zgodnie z kierunkiem ruchu wody. W przypadku wessania pływaka przez wir w głąb, powinien on pod wodą odbić się i wypłynąć zgodnie z kierunkiem płynącej wody.
Nigdy nie pod prąd !
Falowanie
Fala zakłóca rytm pływania i oddychania, może spowodować zachłyśnięcie się wodą i utonięcie Obserwować ruch fali i pozwolić jej się unosić;  Położyć się na wodzie na plecach, spokojnie oddychać i odpoczywać;
Przy konieczności dopłynięcia do brzegu należy wykorzystać energię wody i płynąć z falą i na jej grzbiecie

Samoratownictwo (cz III) - niebezpieczne miejsca

(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie wodnym,WOPR Warszawa 1993; Molasy R., Elementy hydrologii i budowle wodne WOPR Warszawa 1999)

Zagrożenie
Opis sytuacji
Sposób postępowania
Miejsca bagniste
Nie można stanąć na dnie, nogi zapadają się i stopniowo pogrąża się w błocie; Położyć się na wodzie, odpłynąć od bagnistego miejsca i szukać innego wyjścia na brzeg;
błędem jest wyciąganie nóg z wody, gdyż zapadają się one na przemian
Zmienne ukształtowanie dna
Na zakolach rzek powstają głębokie plosa (przy wklęsłym brzegu) oraz łagodne odsypiska przy brzegu wypukłym. Występują tu również płytkie łachy, brody, mielizny. Przy dopuszczalnym prądzie wody (1 m/sek), niebezpiecznie ukształtowanie dna stanowi zagrożenie głównie dla osób nie umiejących pływać.
Należy wtedy przestrzegać znaków informacyjnych, które ostrzegają przed niebezpiecznymi zmianami konfiguracji dna.
Bezpieczna kąpiel jest możliwa jedynie z dala od miejsc, w których następuje gwałtowny spadek dna
Ostrogi
Utworzone są z drewnianych pali wbitych w dno. Zagrożenie stanowią głębokie rowy po obu stronach pali, silny prąd wody oraz sam kontakt z powierzchnią ostrogi. Kąpiel w pobliżu ostrogi jest bezwzględnie zakazana
Inne budowle hydrotechniczne
Niebezpieczeństwo wynika z faktu, że większość budowli spełnia określone funkcje techniczne związane z regulacją wody. Występują przy nich silne prądy, zawirowania wody, urządzenia te pracują z olbrzymią mocą i zagrażają człowiekowi, który znajdzie się w zasięgu działania tych sił. Kąpiel w pobliżu wszystkich budowli wodnych jest bezwzględnie zakazana, z wyjątkiem tych obiektów, które przeznaczone są do kąpieli (baseny, pływalnie, pomosty na kąpieliskach).

Samoratownictwo (cz. I V) - niebezpieczne sytuacje)

Zagrożenie
Opis sytuacji
Sposób postępowania
Wywrotka sprzętu pływającego (rekreacyjnego)
Wywrócenie się jednostki pływającej związane jest z przymusową �kąpielą� załogi. Poziom zagrożenia uzależniony jest od:
umiejętności pływackich załogi
odległości od brzegu
temperatury wody
urazów spowodowanych wywrotką
Sprawdzenie liczebności i kondycji załogi � w pierwszej kolejności ratujemy ludzi.
Określenie stanu technicznego jednostki , jeżeli tonie: 
odpływamy od niej
lub próbujemy ją ratować (włożyć środki ratunkowe do wnętrza łodzi).
Jeżeli utrzymuje się na wodzie pozostajemy przy niej oczekując pomocy lub podejmując próbę jej ponownego postawienia i wylania wody.
Można też jednostkę doholować do brzegu i tam przywrócić jej sprawność.
Załamanie się lodu
Zagrożenie stanowi bardzo niska temperatura wody, ubiór utrudniający swobodę ruchów w wodzie oraz trudności z wydostaniem się na powierzchnię lodu.
Brak jest możliwości uchwycenia się śliskiej tafli, a ponadto lód się łamie
Wezwać pomoc.
Nie ściągać ubrania, by nie zwiększać utraty ciepła.
Wydostać się na lód samemu, gdy pomoc nie nadchodzi - ułożyć się płasko na wodzie, ręce rozłożone szeroko, wpełznąć na lód i leżąc przesuwać się po nim
Powódź
Rok 1997 pokazał siłę kataklizmu i tragiczne jego skutki. Fala powodziowa zabija, rujnuje mienie, niszczy środowisko przyrodnicze. Ogrom tragedii powiększa zaskoczenie i brak przygotowania do walki z powodzią Przewidywanie zagrożenia powodziowego i stworzenie systemu łączności informacyjnej.
Stworzenie zabezpieczeń przed falą powodziową;
Zabezpieczenie i ratowanie ludzi;
Zabezpieczenie i ratowanie zwierząt;
Zabezpieczenie i ratowanie mienia;
Usuwanie skutków powodzi.

Karty pływackie

(źródło; Uchwała ZG WOPR nr 1/11/VI/97 z dnia 26 kwietnia 1997 roku oraz Prezydium ZG WOPR z dnia 12 czerwca 1997 roku)

Rodzaj karty
Wymog iFormalne
Sprawnościowe
Egzaminator
Karta pływacka
Osoby pełnoletnie i niepełnoletnie.
Od osób niepełnoletnich wymaga się zgody prawnego opiekuna (poświadcza ją podpisem na blankiecie karty)
Przepłynięcie w dowolny sposób 200 m, w tym minimum 50 m na plecach
Przepłynięcie pod wodą 5 m
Skok do wody z wysokości 0,7 m
Ratownik WOPR
Instruktorzy lub trenerzy pływania posiadający uprawnienia ratownicze
Absolwenci studiów WF posiadający uprawnienia ratownicze
Specjalna karta pływacka
Osoby pełnoletnie
Niepełnoletni członkowie WOPR z uprawnieniami ratowniczymi
Niepełnoletni pływacy z klasą sportową (potwierdzoną przez OZP), po ukończeniu 12 lat życia
Od osób niepełnoletnich wymaga się zgody prawnego opiekuna (poświadcza ją podpisem na blankiecie karty)
Zaświadczenie lekarza o stanie zdrowia
Przepłynięcie w dowolny sposób 1500 m, w tym minimum 200 m na plecach
Przepłynięcie pod wodą 15 m z nurkowaniem na głębokości 3 m
Skok do wody z wysokości 0,7 m
Trzyosobowa komisja egzaminacyjna ZW WOPR w składzie:
Przewodniczący - Instruktor WOPR lub Starszy Ratownik WOPR (posiadający uprawnienia instruktora lub trenera pływania)
Członkowie - członkowie WOPR posiadający uprawnienia egzaminatora na kartę pływacką (jak w wyżej)

UWAGI:

  1. Karty pływackie stanowią dokument potwierdzający sprawność pływacką i mogą być honorowane podczas postępowań kwalifikacyjnych różnego typu. Nie stanowią one jednak dokumentu wymaganego powszechnie
  2. Egzaminy na karty pływackie muszą być przeprowadzone rzetelnie i zgodnie z zasadami bezpieczeństwa (egzaminatorem nie może być ratownik będący w trakcie dyżuru)

Stopnie ratowników WOPR

(źródło: Program szkolenia WOPR, Warszawa 2000)

Stopień
Uprawnienia

Wymogi formalne na kurs szkoleniowy
Sprawdzian wstępny na kurs szkoleniowy
Młodszy Ratownik WOPR
Pomocnik ratownika - stopień nie uprawnia do pracy samodzielnej.
Praca na kąpieliskach, pływalniach oraz w czasie imprez na wodach jedynie pod nadzorem ratownika starszego stopniem, liczba MR nie może przekroczyć 50 % zatrudnionych ratowników
minimum 14 lat
legitymacja WOPR
badania lekarskie
karta pływacka
50 m w czasie 40s.
nurkowanie na odległość 15 m
praca NN do żabki na plecach (25 m)
 
Ratownik WOPR
Podstawowy stopień ratowniczy.
Uprawnia do samodzielnej pracy ratowniczej na kąpieliskach i pływalniach, na koloniach i obozach oraz podczas imprez na wodach.
Uprawnia do prowadzenia szkolenia podstawowego dla członków WOPR
ukończone 18 lat
legitymacja WOPR
badania lekarskie
staż MRW -1 rok
staż pracy 100 godz (dwutygodniowa praktyka potwierdzona wpisem do legitymacji)
1 patent przydatny w ratownictwie*
100m w czasie 1;40min
nurkowanie na odległość 25 m
holowanie -praca NN do żabki na plecach (50 m)
 

KURS STARSZEGO RATOWNIKA WOPR odbywa się na szkoleniu Centralnym WOPR w Tamie. Kandydaci na ten stopień po podjęciu decyzji o podniesieniu kwalifikacji powinni skontaktować się w miesiącu wrześniu każdego roku z Koordynatorem Wojewódzkim ds. Tamy Instruktorem WOPR Remigiuszem Olejniczakiem info@akademiaplywania.pl tel: 500 071 007

Starszy
Ratownik
WOPR
Kierownik grupy ratowników, pozostałe uprawnienia identyczne jak RW
Patenty przydatne w ratownictwie:
motorowodne;
żeglarskie;
nurkowania swobodnego;
instruktor pływania (trener);
instruktor sportów wodnych;
przewodnik turystyki kajakowej;
lekarz medycyny;
ratownik medyczny
staż RW 36 miesięcy
staż pracy 300 godz., w tym 200 na wodach otwartych
opinia z WOPR
legitymacja WOPR
badania lekarskie
karta kwalifikacyjna z jednostki WOPR
3 patenty przydatne w ratownictwie*

Stopnie Instruktorskie WOPR

Stopień
Uprawnienia
Wymogi formalne na kurs szkoleniowy
Sprawdzian wstępny na kurs szkoleniowy
Instruktor WOPR
Nauczyciel ratownictwa:
Upoważniony do prowadzenia szkoleń z ratownictwa do stopnia SR włącznie.
Pozostałe uprawnienia identyczne jak SRW
staż SR 3 lata;
średnie wykształcenie;
część ogólna kursu na instruktora sportu lub studia AWF;
staż pracy nad morzem 200 godz. (bez pracy na obozach);
staż asystencki na 4 kursach ratowniczych (2 RW, 2 MR);
karta kwalifikacyjna z jednostki WOPR;
3 patenty przydatne w ratownictwie*;
ważna legitymacja;
badania lekarskie;
praca pisemna zadana przez ZG WOPR
egzamin teoretyczny;
100 m zm w czasie 1;40 min;
holowanie 100 m (4 techniki);
nurkowanie na odległość 25m;
nurkowanie w głąb (4 m);
pływanie ratownicze trzema technikami (75 m);
wiosłowanie � test ILS (2;40min)
Instruktor-Wykładowca WOPR
Nauczyciel ratownictwa �metodyk:
uprawniony do szkolenia instruktorów ratownictwa WOPRPozostałe
uprawnienia identyczne jak Instruktor Ratownictwa WOPR
staż instruktorski 2 lata;
wyższe wykształcenie;
opinia jednostki WOPR;
staż asystencki na 2 kursach (1 na SR + 1 IR)
ważna legitymacja;
badania lekarskie;
publikacje n/t ratownictwa;
3 patenty przydatne w ratownictwie*
Staż asystencki na szkoleniu centralnym

patenty przydatne w ratownictwie:

  • motorowodne;
  • żeglarskie;
  • nurkowania swobodnego;
  • instruktor pływania (trener);
  • instruktor sportów wodnych;
  • przewodnik turystyki kajakowej;
  • lekarz medycyny;
  • ratownik medyczny.

(źródło; Uchwała Prezydium ZG WOPR nr 1/2000)

Kąpielisko

(źródło: Rozporządzenie Rady Ministrów....... Dz.U. nr 57 z 1997)

Rodzaj miejsca do kąpieli
Opis obiektu
Wymiary
Warunki bezpiecznej kąpieli
Pływalnia
Obiekt przeznaczony do kąpieli, wyposażony w sztuczny zbiornik wodny, posiadający zaplecze sanitarne. Pływalnia może być kryta i odkryta. Pływalnie wymiarowe umożliwiają rozgrywanie zawodów pływackich:
mają długość 25 m lub 50 m.
Szerokość niecki uwzględnia liczbę torów pływackich (5, 6, 8 torów o szerokości od 2 m do 2,5 m)
Zabezpieczenie ratownicze;
Przepisowy sprzęt ratunkowy;
Sprzęt medyczny;
Widoczne znakowanie głębokości;
Stężenie chloru do 0,5 mg/l
Kąpielisko zorganizowane
Teren na stałe przystosowany do kąpieli, z plażą, obejmujący trwale oznakowane strefy i obiekty rekreacyjne, sanitarne i socjalne. Odległość liny końcowej od brzegu � 50 m;
Długość linii brzegu kąpieliska może być dowolna (za jednostkę przyjmuje się 100 m)
Maksymalne głębokości:
4 m dla pływających (czerwony kolor bojek lub liny z pływakami);
1,2 m dla nie umiejących pływać (żółte boje);
pas bezpieczeństwa o szerokości 5 m, gdzie głębokość sięga do 1,3m;
0,4 m brodzik dla małych dzieci, ogrodzony siatką.
Zabezpieczenie ratownicze;
Przepisowy sprzęt ratunkowy;
Sprzęt medyczny;
Warunki atmosferyczne:
Temperatura wody min. 14°C,
Szybkość wiatru do 5°B,
Fala do 70 cm,
Widoczność co najmniej 50 m,
Brak prądów wstecznych.
Kąpielisko prowizoryczne
Teren sezonowo przystosowany do kąpieli, z plażą, obejmujący prowizorycznie oznakowane strefy oraz podstawowe urządzenia sanitarne.    
Kąpiel w warunkach turystycznych*
Gdy na danym akwenie nie ma zakazu kąpieli można samemu znaleźć dogodne do kąpieli i bezpieczne miejsce Wymiary są dostosowane do umiejętności osób kąpiących się. Dla grupy nie pływającej - głębokość wody sięga najmniejszemu  do pasa. Dla pływających głębokość wody jak na kąpieliskach. Określenie obszaru pływania lub do kąpieli;
Zasady bezpiecznej kąpieli;
Dowolny środek ratunkowy;
Podczas kąpieli zorganizowanej konieczny jest ratownik w stopniu minimum RW
źródło: * Na podstawie doświadczeń autora.

Obowiązki ratowników na kąpielisku

Lp. Przed rozpoczęciem dyżuru W trakcie dyżuru Po zakończeniu dyżuru
1 Dokonanie pomiaru i oceny warunków pogodowych:
temperatura wody;
temperatura powietrza;
siła i kierunek wiatru;
wysokość fali
1 Bezwzględne przebywanie na wyznaczonym stanowisku 1 Poinformowanie kąpiących się, że dyżur ratowników dobiega końca, a kąpielisko przestanie być strzeżone
2 Wpisanie dokonanych pomiarów do dziennika pracy oraz wypisanie ich na tablicy informacyjnej 2 Stałe obserwowanie powierzchni wody na wyznaczonym akwenie 2 Opuszczenie flagi informacyjnej z masztu
3 Sprawdzenie i oczyszczenie dna kąpieliska z zanieczyszczeń i przedmiotów mogących spowodować nieszczęśliwy wypadek 3 Natychmiastowe reagowanie na zauważony wypadek tonięcia oraz na każdy sygnał wzywania pomocy i podejmowanie akcji ratunkowej 3 Ostatnia lustracja akwenu w celu upewnienia się, czy w wodzie nie pozostał ktoś w sytuacji zagrażającej jego życiu lub zdrowiu
4 Sprawdzenie głębokości dna kąpieliska w poszczególnych strefach (w razie potrzeby korekta ustawienia tych stref) 4 Reagowanie na niebezpieczne zachowania kąpiących się oraz na wszelkie inne przekroczenia regulaminu obowiązującego na kąpielisku 4 Zebranie sprzętu ratowniczego z terenu kąpieliska
5 Kontrola stanu sprzętu ratunkowego i innych urządzeń zapewniających bezpieczeństwo 5 Informowanie kąpiących się i wypoczywających nad wodą o zasadach obowiązujących na terenie kąpieliska 5 Sklarowanie, konserwacja i zabezpieczenie sprzętu ratowniczego w magazynie
6 Przygotowanie do pracy niezbędnego sprzętu ratunkowego 6 Opisanie przebiegu dyżuru w dzienniku pracy
7 Wywieszenie flag informacyjnych odpowiedniego koloru

Normy zabezpieczenia ratowniczego

(źródło; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. � Dziennik Ustaw nr 57 z 1997 roku, poz 358)

Sytuacja wymagająca zabezpieczenia Norma
Kąpielisko śródlądowe Na każde 100 m linii brzegowej kąpieliska - po 2 ratowników (jeden od lądu, a jeden od wody)
Kąpielisko nadmorskie Na każde 100 m linii brzegowej kąpieliska - po 3 ratowników
Pływalnia Pływalnia o długości do 25 m: 1 ratownik;
Pływalnia 25-50 m: 2 ratowników;
Pływalnia powyżej 50 m: 3 ratowników
Szkolenie pływackie na wodach otwartych Obecność ratownika RW;
Łodzie asekuracyjne - jedna łódź na 5 osób pływających
Imprezy na wodach otwartych Lekarz i 2 ratowników;
Gdy woda jest nieprzezroczysta lub głęboka pow. 4 m - 2 płetwonurków.
Maratony pływackie (dystans powyżej 3 000 m) Zespół ratowniczy w łodzi motorowej (lekarz, starszy ratownik, 2 płetwonurków);
Asekuracja dla każdego zawodnika w łodzi wiosłowej (1 ratownik).
Zajęcia w zorganizowanych grupach 1 opiekun (instruktor, trener, nauczyciel) na 15 uczestników;
Obecność ratownika

Sprzęt obowiązujący w miejscu pracy ratownika

Kąpielisko Zorganizowane
Kąpielisko prowizoryczne
Pływalnia
Stanowisko Ratownicze
Łódź Ratownicza
Łodzie ratunkowe:
motorowe (1 na 400 m),
wiosłowa (1 na 100 m).
Koła lub pasy ratunkowe (1 na 50 m),
Bosaki ratunkowe,
Liny asekuracyjne (80m dł)z kołowrotkiem,
Rzutki ratunkowe,
Sygnalizacja alarmowa,
Lornetki,
Środki łączności,
Tuby słuchowe,
Sprzęt do nurkowania,
Apteczka,
Maszt flagowy,
Nosze,
Tablice informacyjne.
Łodzie wiosłowe (1 na 100 m),
Koła lub pasy ratunkowe (1 na 50 m),
Bosaki ratunkowe,
Lina asekuracyjna (80m dł),
Rzutki ratunkowe, 
Sygnał alarmowy,
Lornetka,
Apteczka,
Maszt flagowy.
Koła ratunkowe:
2 do 50 metrów
4 powyżej 50 m.
Żerdzie o dł. 4 m:
2 do 50 metrów
4 powyżej 50 m.
Apteczka.
Rzutka ratunkowa;
Lornetka;
Radiotelefon;
Sprzęt do nurkowania ABC;
Apteczka.
Koła lub pasy ratunkowe;
Zaburtowa linka ratunkowa;
Rzutka ratunkowa;
Tuba głosowa;
Apteczka;
Kotwica

Odpowiedzialność prawna ratownika

Rodzaj odpowiedzialności prawnej
Podstawa prawna
Konsekwencje prawne *
Odpowiedzialność karna
Kodeks karny:
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób ( ... ) pływających, kąpiących się (...)
Ponosi ratownik, który popełnił przestępstwo � może to być  nieumyślne spowodowanie śmierci, nie udzielenie pomocy, uszkodzenie ciała, oszustwo.
Gradacja kar - od grzywny do pozbawienia wolności
Dotyczy osób, które ukończyły 16 lat
Odpowiedzialność wykroczeniowa
Kodeks wykroczeń
Regulamin kąpieliska
Ponosi ratownik, który popełnił wykroczenie � może to być praca bez uprawnień lub w stanie nietrzeźwym, niszczenie mienia, chuligaństwo, drobne oszustwa.
Gradacja kar � od nagany do ograniczenia wolności.
Odpowiedzialność cywilna
Kodeks cywilny Zobowiązuje ratownika do naprawienia szkody (w formie finansowej), którą wyrządził swoim działaniem innym osobom.
Istnieje możliwość ubezpieczenia się od skutków OC
Odpowiedzialność służbowa
Kodeks pracy
Umowa o pracę
Zakres obowiązków ratownika
Ponosi ratownik, który nie wykonał swoich podstawowych obowiązków - np. opuścił dyżur, nie dokonał pomiarów, nie przygotował kąpieliska, itp.
Gradacja kar - od upomnienia do dyscyplinarnego zwolnienia z pracy
Odpowiedzialność organizacyjna
Statut WOPR
Regulamin Komisji Dyscyplinarnej WOPR
Ponosi ratownik postępujący niezgodnie z zasadami etyki oraz prawami i obowiązkami członka WOPR.
Gradacja kar - od upomnienia do dyscyplinarnego wykluczenia z organizacji.

* Konsekwencje prawne ponosi ratownik, któremu udowodniono winę. Ratownik ma prawo do obrony przed niezawisłym sądem na każdym poziomie odpowiedzialności

Czynności ratunkowe bezpośrednio w wodzie cz. I


Miejsce rozpoczęcia akcji okoliczności tonięcia
Główna cecha czynności
Czynność ratunkowa
Wejście do wody
Płaski brzeg � jezioro, rzeka, morze Wbiegnięcie do wody Skoki delfinowe
Brzeg niezbyt wysoki, ratowany może zniknąć pod wodą � pływalnia, z pomostu, z łodzi Utrzymanie głowy nad powierzchnią wody, obserwacja tonącego Skok ratunkowy � wykroczny, rozkroczny, płaski
Brzeg niezbyt wysoki, ratowany cały czas jest w polu widzenia (nawet pod wodą) � pływalnia, z pomostu, z łodzi Po wejściu do wody można płynąć kraulem lub pod wodą Skok na głowę
Wysoki brzeg do 3 m, podjęcie ryzyka skoku do nieznanej wody Ochrona tułowia i głowy przed urazami Skok na �bombę�
Dopłynięcie do tonącego
Ratowany może zniknąć pod wodą Utrzymanie głowy nad powierzchnią wody, obserwacja tonącego Kraul ratunkowy,

żabka ratunkowa
Ratowany cały czas jest w polu widzenia (nawet pod wodą) Szybki sposób dopłynięcia Kraul sportowy,

żabka sportowa
Tonący zniknął pod wodą i jest w bliskiej odległości od ratownika Szybkie dopłynięcie po skoku na głowę bez wynurzania się na powierzchnię Żabka podwodna
Przy wysokiej fali, która utrudnia kontakt wzrokowy z tonącym Możliwość kontaktu z obserwatorem na brzegu Kraul na grzbiecie

Czynności ratunkowe bezpośrednio w wodzie cz. II


Stan osoby ratowanej
Główna cecha czynności
Czynność ratunkowa
Opanowanie tonącego
Niebezpieczny dla ratującego Konieczność zaskoczenia i obezwładnienia tonącego Scyzoryk,
chwyt obezwładniający
Nieprzytomny Wymagana pełna obsługa osoby ratowanej Scyzoryk,
ułożenie ratowanego na plecach
Zmęczony, osłabiony Możliwość współpracy z ratowanym Kontakt słowny i podtrzymanie ratowanego na wodzie
Holowanie
Niebezpieczny dla ratującego Utrzymanie tonącego w chwycie obezwładniającym Holowanie sposobem żeglarskim
Nieprzytomny Wymagana pełna obsługa osoby ratowanej, do wyniesienia go z wody włącznie Holowanie z chwytem oburącz pod pachy, za głowę, za żuchwę, jednorącz za żuchwę
Holowanie na płytkiej wodzie
Zmęczony, osłabiony Możliwość współpracy z ratowanym Holowanie za sobą i przed sobą, most, samolot

powrót

 

Pytania Kontrolne do egzaminu na MRW i RW

Tematyka medyczna

  1. Podaj czas trwania okresu zanikania czynności życiowych i od czego ten czas zależy?
  2. Co to jest śmierć kliniczna i jakie są szanse na zreanimowanie człowieka w tym okresie?
  3. Na czym polega różnica pomiędzy resuscytucją a reanimacją?
  4. Jakie konsekwencje medyczne i prawne ma śmierć pnia mózgu?
  5. Jaka jest kolejność pytań w diagnozowaniu stanu rozstroju zdrowia osoby ratowanej?
  6. W jaki sposób rozpoznać stan utraty przytomności, zatrzymania oddechu i krążenia?
  7. Jaka powinna być częstotliwość podstawowych zabiegów RKO w ciągu jednej minuty u różnych osób i z czego taka częstotliwość wynika?
  8. W jaki sposób należy wykonać zabiegi RKO przy udziale dwóch i jednego ratującego?
  9. Dlaczego powietrze wydechowe osoby ratującej umożliwia skuteczną wentylację i dostawę tlenu dla ratowanego?
  10. Jaka aparatura medyczna wspomaga prowadzenie zabiegów RKO?
  11. W jaki sposób należy kontrolować skuteczność prowadzonych zabiegów RKO?
  12. W jakiej sytuacji można przerwać zabiegi ożywiania RKO?
  13. Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu nerwowego.
  14. Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu krążenia.
  15. Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu oddechowego.
  16. Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu trawiennego.
  17. Jakie objawy towarzyszą złamaniom i na czym polega pierwsza pomoc?
  18. Jakie objawy towarzyszą krwotokom i na czym polega pierwsza pomoc?
  19. Jakie objawy towarzyszą zranieniom i na czym polega pierwsza pomoc ?
  20. Jakie urazy towarzyszą urazą kręgosłupa i na czym polega pierwsza pomoc?
  21. Jakie objawy towarzyszą udarowi cieplnemu i na czym polega pierwsza pomoc?
  22. Jakie objawy towarzyszą oparzeniom i na czym polega pierwsza pomoc?
  23. Jakie objawy towarzyszą odmrożeniom i na czym polega pierwsza pomoc?
  24. Jakie objawy towarzyszą szokom powypadkowym i na czym polega pierwsza pomoc?
  25. Jakie objawy towarzyszą przypadkom niewydolności krążenia i na czym polega pierwsza pomoc ?
  26. Jakie objawy towarzyszą napadom padaczkowym i na czym polega pierwsza pomoc?
  27. Jakie objawy towarzyszą przykurczą mięśni i na czym polega pierwsza pomoc?
  28. Jakie objawy towarzyszą ukąszeniom owadów i innych zwierząt, na czym polega pierwsza pomoc?
  29. Jakie objawy towarzyszą zatruciom i na czym polega pierwsza pomoc?
  30. Jakie objawy towarzyszą hipotermii (nadmiernemu oziębieniu) i na czym polega pierwsza pomoc?
  31. Czym różni się utonięcie od utopienia?

Tematyka prawna:

  1. Podaj cele i główne kierunki działania Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
  2. Wymień władze WOPR i opisz jego strukturę administracyjną.
  3. Jakie są rodzaje członkostwa w WOPR?
  4. Na czym polegają obowiązki członków WOPR?
  5. Jakie akty prawne regulują odpowiedzialność prawną ratownika na poziomie karnym, cywilnym, służbowym i organizacyjnym? Jakie najwyższe sankcje grożą złym ratownikom z tytułu tej odpowiedzialności?
  6. Czy poniesienie konsekwencji prawnych na poziomie karnym zwalnia ratownika z odpowiedzialności cywilnej, służbowej i organizacyjnej? Posłuż się przykładami.
  7. Dlaczego ratownik nie może uniknąć odpowiedzialności prawnej za swoje działania na kąpielisku lub pływalni?
  8. W jaki sposób powinien postępować ratownik, aby został uznany za winnego spowodowania nieszczęśliwego wypadku na kąpielisku?
  9. W jakiej sytuacji ratownik może być zwolniony z obowiązku udzielania pomocy osobie znajdującej się w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia?
  10. Na czym polega prawo ratownika od obrony przed zarzutami prawnymi o popełnienie przestępstwa lub innego czynu zabronionego prawem?
  11. W jakich miejscach powinien obowiązywać zakaz kąpieli?
  12. Na czym polega różnica pomiędzy kąpieliskiem prowizorycznym a zorganizowanym?
  13. Jakie informacje powinien zawierać regulamin kąpieliska?
  14. W jaki sposób opracować dziennik pracy ratowników na kąpielisku?
  15. W jaki sprzęt powinna być wyposażona łódź ratunkowa?
  16. W jaki sprzęt powinno być wyposażone stanowisko ratownicze?
  17. Podaj wszystkie wymiary (długość, szerokość, maksymalne głębokości) i oznakowanie kąpieliska.
  18. Kto odpowiada za niewłaściwe przygotowanie kąpieliska pod kątem bezpieczeństwa kąpiących się?
  19. Kiedy na kąpielisku można wywiesić białą flagę?
  20. Jakie minimalne normy zatrudnienia ratowników obowiązują na kąpieliskach i pływalniach?
  21. W jaki sposób należy przeprowadzić egzamin na karty pływackie? Jaki jest ich aktualny status?
  22. Na jakiej podstawie prawnej opierają się aktualne przepisy dotyczące bezpieczeństwa nad wodami ?
  23. Omów podstawowe znaki zawierające informacje dotyczące bezpieczeństwa nad wodami.
  24. Jakie normy formalno-prawne obowiązują kandydatów na stopień Ratownika Wodnego WOPR?
  25. Jakie czynności musi wykonać ratownik przed rozpoczęciem dyżuru na kąpielisku?
  26. Wymień czynności obowiązujące ratownika podczas dyżuru na kąpielisku.
  27. W jakich okolicznościach ratownik może wypożyczyć wodny sprzęt rekreacyjny, prowadzić naukę pływania lub nadzorować urządzenia uzdatniające wodę? Uzasadnij odpowiedź.
  28. W jaki sposób powinna być zabezpieczona grupa osób pływająca na wodach otwartych (sprzęt ratunkowy, kadra opiekunów, asekuracja wewnętrzna?
  29. Podaj ogólne zasady zawierania umów o pracę?
  30. Jakie świadczenia przysługują ratownikom jako pracownikom sezonowym i etatowym?

Tematyka wychowawcza:

  1. Przypomnij treść roty przyrzeczenia ratowniczego
  2. Jakie podstawowe wartości moralne powinien rozwijać w sobie ratownik?
  3. Wyjaśnij znaczenie pojęć: odwaga, sumienność, odpowiedzialność, altruizm.
  4. Jakie tradycje i obrzędy powinno rozwijać się w ratownictwie wodnym?
  5. Co oznacza podstawowa symbolika Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego?
  6. W jaki sposób ratownik powinien przygotować się do pracy w sezonie?
  7. Jakie cechy osobowości ratownika mogą być przydatne w zespołowej akcji ratunkowej?
  8. Jakie znaczenie dla realizacji celów statutowych WOPR mają zawody i pokazy ratownicze?
  9. Wymień kilka zadań, którym mogą służyć pokazy w wykonaniu ratowników na kąpielisku?
  10. W jaki sposób należy opracować scenariusz pokazów ratowniczych?
  11. Jakimi sposobami ratownicy mogą wpływać na upowszechnienie pływania, wzrost poziomu kultury wypoczywania nad wodą oraz na podwyższanie umiejętności udzielania pomocy podczas wypadku nad wodą?
  12. Podaj tematy kilku pogadanek, które mógłbyś przeprowadzić w grupie dzieci lub młodzieży szkolnej.
  13. Dlaczego początków ratownictwa wodnego należy doszukiwać się w historii i rozwoju nauk medycznych, historii sportu pływackiego oraz śledząc rozwój sztuki wojennej?
  14. W których krajach i kiedy powstały pierwsze organizacje ratownicze?
  15. Kiedy i w jakich okoliczności powstała pierwsza międzynarodowa organizacja ratownictwa wodnego?
  16. Jakimi historycznymi faktami można opisać rozwój ratownictwa wodnego w Polsce i na Ziemiach Polskich do I Wojny Światowej?
  17. Z jakimi faktami związane są nazwiska: Gostomski, Płóciennik, Radwan, Wernic?
  18. Co wiesz na temat Cesarskiego Towarzystwa Ratownictwa Tonących w Kaliszu?
  19. W którym roku powstał WOPR i jakie organizacje bezpośrednio poprzedzały jego powstanie?

powrót