












|
|
|
|
...
|
|
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r.w sprawie
określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach,
pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne. (Dz. U. Nr 57,
poz. 358)
Na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia
1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 i Nr 137, poz.
639) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporządzenie określa:
1) warunki bezpieczeństwa osób przebywających w górach
oraz obowiązki osób prawnych i fizycznych prowadzących w górach
działalność w zakresie kultury fizycznej,
2) warunki bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących
się i uprawiających sporty wodne oraz obowiązki osób prawnych i
fizycznych prowadzących nad wodą działalność w tym zakresie.
Rozdział 2
Warunki
bezpieczeństwa osób przebywających w górach
§ 2. 1. Rozporządzenie dotyczy terenów położonych na
wysokości powyżej 600 m nad poziomem morza (n.p.m.), których rzeźba
terenu stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób na nich
przebywających lub których zagospodarowanie rekreacyjno-sportowe
kwalifikuje do uprawiania turystyki, rekreacji ruchowej i sportu w
górach.
2. Rozporządzenie dotyczy również terenów leżących
poniżej 600 m n.p.m., których rzeźba stwarza zagrożenie dla zdrowia i
życia osób na nich przebywających lub których zagospodarowanie
rekreacyjno-sportowe kwalifikuje do uprawiania turystyki, rekreacji
ruchowej i sportu w górach.
3. Do wykonywania zadań z zakresu ratownictwa górskiego
upoważnione są Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) i
Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR), każde w swoim
zakresie, oraz inne organizacje ratownicze, które wykonują obowiązki i
uprawnienia GOPR za zgodą Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki.
§ 3. Zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających w
górach przez osoby fizyczne i prawne, prowadzące w górach działalność w
zakresie kultury fizycznej, polega na:
1) zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów oraz
eksploatacji urządzeń i obiektów - zgodnie z warunkami bezpieczeństwa,
2) zapewnieniu w obiektach i na terenach, o których mowa
w pkt 1, warunków do udzielania pomocy przedlekarskiej w nagłych
wypadkach osobom potrzebującym,
3) zapewnieniu w obiektach i na terenach, o których mowa
w pkt 1, pomieszczeń dla GOPR lub TOPR, a także zapewnieniu ratownikom
GOPR lub TOPR, w czasie pełnienia służby, korzystania poza kolejnością
z kolei linowych lub wyciągów narciarskich.
§ 4. Za stan i warunki bezpieczeństwa terenów i tras
służących uprawianiu sportów zimowych, znajdujących się przy kolejach
linowych lub wyciągach narciarskich, odpowiadają właściciele tych kolei
i wyciągów.
§ 5. W czasie prowadzenia działalności ratowniczej i
związanego z nią transportu lub działalności profilaktycznej GOPR
współpracuje, a w miarę potrzeby może korzystać z pomocy, w
szczególności:
1) publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
2) jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz
Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,
3) administracji lasów państwowych oraz parków
narodowych i krajobrazowych.
§ 6. 1. Szczegółowe warunki bezpieczeństwa tras i
urządzeń przy uprawianiu w okresie zimowym sportów oraz rekreacji
ruchowej w górach określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. Zasady ostrzegania o niebezpieczeństwach i
oznakowanie szlaków i tras górskich określa załącznik nr 2 do
rozporządzenia.
3. Szczegółowe zasady organizowania wycieczek oraz
zbiorowych imprez turystycznych i sportowych w górach określa załącznik
nr 3 do rozporządzenia.
Rozdział 3
Warunki
bezpieczeństwa osób pływających, kąpiących się i uprawiających sporty
wodne
§ 7. 1. Do wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa
osób pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne
upoważnione są Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) oraz inne
organizacje ratownicze, które wykonują obowiązki i uprawnienia WOPR za
zgodą Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki.
2. W czasie prowadzenia działalności ratowniczej i
związanego z nią transportu lub działalności profilaktycznej WOPR
współpracuje, a w miarę potrzeby może korzystać z pomocy, w
szczególności:
1) publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
2) jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz
Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,
3) administracji lasów państwowych oraz parków
narodowych i krajobrazowych,
4) dyrektorów urzędów morskich,
5) przedsiębiorstwa państwowego Polskie Ratownictwo
Okrętowe.
§ 8. 1. Kąpieliska mogą być zorganizowane lub
prowizoryczne.
2. Kąpieliskiem zorganizowanym jest teren położony nad
obszarem wodnym, z plażą, na stałe przystosowany do kąpieli, z
wyznaczonymi i trwale oznakowanymi strefami kąpieli, wyposażony w
urządzenia sanitarne oraz inne urządzenia, jak: pomosty, natryski i
szatnie.
3. Kąpieliskiem prowizorycznym jest teren położony nad
obszarem wodnym, z plażą, przystosowany do sezonowego wykorzystania, z
miejscem do kąpieli prowizorycznie oznakowanym oraz wyposażony w
urządzenia sanitarne.
4. Pływalnią jest obiekt wyposażony w sztuczny zbiornik
wodny (basen) przeznaczony do kąpieli, mający trwałe brzegi i dno,
zaopatrywany w wodę przepływową oraz mający urządzenia sanitarne,
szatnie i natryski. Pływalnie mogą być kryte i odkryte.
5. Szczegółowe warunki korzystania z kąpieliska lub
pływalni określa regulamin.
§ 9. 1. Kąpielisko należy zlokalizować tak, aby miało
dogodnie ukształtowany brzeg i dno oraz dobre nasłonecznienie. Szybkość
prądu wody w obrębie kąpieliska zlokalizowanego nad wodami bieżącymi
nie powinna przekraczać 1 m/sek.
2. Kąpieliska mogą być urządzane nad obszarami wodnymi,
których zanieczyszczenie nie przekracza dopuszczalnych norm ustalonych
w odrębnych przepisach.
3. Zlokalizowanie kąpieliska wymaga pozytywnej opinii
Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego oraz uzgodnienia z właściwym
organem administracji samorządowej, inspektoratem żeglugi śródlądowej i
organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a lokalizacja kąpieliska nad
wodami morskimi - ponadto z dyrektorem właściwego urzędu morskiego.
§ 10. 1. Zakazami kąpieli powinny być objęte obszary
wodne, na których kąpiel jest niebezpieczna, a w szczególności położone
przy śluzach, mostach, budowlach wodnych, portach, jak również szlaki
żeglowne oraz wody o silnym zanieczyszczeniu i wirach.
2. Obszary wodne objęte zakazem kąpieli należy oznaczyć,
w szczególności przy dojściach i dojazdach do obszaru wodnego,
odpowiednimi znakami określającymi przyczynę zakazu.
3. Miejsce niebezpieczne położone na obszarze wodnym, na
którym kąpiel jest dozwolona, oznacza się tablicą ostrzegawczą,
określającą przyczynę niebezpieczeństwa.
4. Dzieci do lat 7 mogą korzystać z kąpieli wyłącznie
pod opieką i nadzorem osób pełnoletnich.
§ 11. 1. Do kierowników ośrodków wypoczynkowych,
sportowych, rekreacyjnych i turystycznych, położonych nad obszarami
wodnymi, należy:
1) zagospodarowanie obszarów wodnych w celu umożliwienia
kąpieli oraz określenie miejsc przeznaczonych do kąpieli dla osób nie
umiejących pływać,
2) zapewnienie oznakowania wszystkich obszarów wodnych i
miejsc, na których kąpiel jest niebezpieczna lub objętych zakazem
kąpieli.
2. Dla ośrodków, o których mowa w ust. 1, położonych na
terenach ze sobą sąsiadujących lub znajdujących się w pobliżu, może być
urządzone kąpielisko wspólne.
§ 12. Do obowiązków kierowników kolonii, obozów i innych
placówek wypoczynku dzieci i młodzieży, których uczestnicy korzystają z
ogólnodostępnych kąpielisk i pływalni, należy:
1) zapoznanie uczestników z regulaminem danego
kąpieliska lub pływalni oraz czuwanie nad jego ścisłym przestrzeganiem,
2) uzgodnienie z kierownikiem kąpieliska lub pływalni
warunków i sposobu korzystania z kąpieliska lub pływalni zapewniających
bezpieczeństwo uczestnikom.
§ 13. 1. Do obowiązków organizatorów imprez pływackich
na wodach otwartych, z wyjątkiem maratonów pływackich, należy
zapewnienie dyżuru:
1) lekarza oraz co najmniej dwóch ratowników,
2) co najmniej dwóch płetwonurków, jeżeli głębokość wody
przekracza 4 m lub woda jest nieprzezroczysta.
2. Do obowiązków organizatorów maratonów pływackich na
wodach otwartych należy:
1) zapewnienie podczas trwania imprezy obecności zespołu
ratowniczego w składzie: lekarz, starszy ratownik i dwóch płetwonurków,
przy czym zespół ten powinien przebywać w łodzi motorowej na trasie
maratonu,
2) zapewnienie każdemu uczestnikowi maratonu asekuracji
przez ratownika przebywającego w łodzi wiosłowej oznaczonej numerem
odpowiadającym numerowi startowemu zawodnika.
3. Maratonem pływackim jest impreza pływacka polegająca
na przepłynięciu odcinka przekraczającego 3 km.
§ 14. Do obowiązków kierownika szkolenia pływackiego na
wodach otwartych należy zapewnienie:
1) obecności ratownika,
2) asekurujących łodzi wiosłowych lub motorowych - co
najmniej jedna łódź na każde pięć osób.
§ 15. Ustala się następujące minimalne normy
zatrudnienia ratowników:
1) w kąpieliskach śródlądowych na każde 100 m linii
brzegowej - jeden ratownik od strony lądu i jeden ratownik od strony
lustra wody,
2) na pływalniach dysponujących nieckami o długości do
25 m - jeden ratownik,
3) na pływalniach dysponujących nieckami o długości
25-50 m - dwóch ratowników,
4) na pływalniach dysponujących nieckami o długości
powyżej 50 m - trzech ratowników,
5) w kąpieliskach nadmorskich - trzyosobowe zespoły
ratowników na każde 100 m linii brzegowej.
§ 16. 1. Szczegółowe warunki bezpieczeństwa osób
korzystających z kąpielisk i pływalni określa załącznik nr 4 do
rozporządzenia.
2. Wzory znaków zakazu, ostrzegawczych i informacyjnych
określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
3. Wykaz sprzętu medycznego, leków i artykułów
sanitarnych, w które powinny być wyposażone pływalnie i kąpieliska,
określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.
§ 17. Zapewnienie bezpieczeństwa przez osoby fizyczne i
prawne, prowadzące nad wodą działalność w dziedzinie kultury fizycznej,
uprawiającym sporty wodne, a w szczególności: żeglarstwo, żeglarstwo
lodowe, żeglarstwo motorowodne i narciarstwo wodne, wioślarstwo,
kajakarstwo oraz lotniarstwo i paralotniarstwo holowane za statkami
motorowymi, polega na:
1) zagospodarowaniu i eksploatacji przystani i sprzętu
pływającego oraz użytkowaniu przyległych akwenów - zgodnie z wymogami
bezpieczeństwa, ustalonymi w odrębnych przepisach,
2) zapewnieniu na przystani i akwenie, o którym mowa w
pkt 1, warunków do udzielania pomocy osobom potrzebującym, w tym pomocy
przedlekarskiej w nagłych wypadkach.
§ 18. 1. Skład załogi sprzętu pływającego ustala się,
uwzględniając zasady dobrej praktyki i wymagania przepisów.
2. Jeżeli w składzie załogi sprzętu pływającego są
dzieci do lat 14, powinna nim kierować osoba pełnoletnia.
3. Podczas zorganizowanych imprez dla dzieci przepisu
ust. 2 nie stosuje się.
4. Szczegółowe zasady bezpieczeństwa osób biorących
udział w imprezach żeglarskich określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.
Rozdział 4
Przepis końcowy
§ 19. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni
od dnia ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów: W. Cimoszewicz
powrót
|
|
Załącznik do
Rozporządzenia NR 4 "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BEZPIECZEŃSTWA OSÓB
KORZYSTAJĄCYCH Z KĄPIELISK I PŁYWALNI"
§ 1. 1. Warunki bezpieczeństwa osób
korzystających z kąpielisk i pływalni zapewnia się w szczególności
przez:
1) wyraźne oznaczenie granic kąpielisk i pływalni, w
ramach których oznacza się granice miejsc do kąpieli, w tym strefy dla
osób nie umiejących pływać,
2) dyżury wodnej służby ratowniczej oraz wyposażenie w
sprzęt ratowniczy,
3) przygotowanie miejsc ratownikom w celu stałej
obserwacji i kontroli osób kąpiących się, a w kąpieliskach - także
korzystających ze sprzętu pływającego.
2. Na terenach kąpielisk poza warunkami, o których mowa
w ust. 1, należy zapewnić informację o dopuszczalności lub zakazie
kąpieli.
§ 2. 1. Informację, o której mowa w
§ 1 ust. 2, przekazuje się przez wywieszanie odpowiednich flag.
2. Ustala się następujące oznaczenia kolorów flag:
1) flaga biała - kąpiel dozwolona,
2) flaga czerwona - zakaz kąpieli.
3. Flagę czerwoną wywiesza się w czasie, w którym
kąpielisko jest nieczynne, oraz w każdym wypadku, gdy:
1) temperatura wody wynosi poniżej 14°C,
2) widoczność jest ograniczona do 50 m,
3) szybkość wiatru przekracza 5 stopni w skali Beauforta,
4) występuje fala powyżej 70 cm, z pojawiającymi się
pienistymi białymi grzywami,
5) występują silne prądy wsteczne.
§ 3. 1. Przy każdym kąpielisku i
pływalni powinien być umieszczony na widocznym miejscu regulamin
ustalony przez kierownika.
2. Regulamin powinien być umieszczony na tablicy o
minimalnych wymiarach 120 cm x 70 cm, sporządzony literami wielkości
nie mniejszej niż 1 cm.
§ 4. 1. Korzystanie z kąpieliska i
pływalni może odbywać się w grupach zorganizowanych lub indywidualnie.
2. Przez grupę zorganizowaną rozumie się zespół osób
uprawiających ćwiczenia ruchowe w wodzie pod nadzorem i kierunkiem
instruktora, trenera, nauczyciela lub innej uprawnionej osoby.
§ 5. W celu stworzenia warunków
bezpieczeństwa w kąpielisku zorganizowanym należy:
1) zapewnić stałą kontrolę przez ratowników lustra wody
z brzegu i od strony wody (z łodzi ratunkowych lub stacjonarnych
punktów ratowniczych na wodzie),
2) trwale oznaczyć strefy dla umiejących i nie
umiejących pływać, a w szczególności:
a) strefy dla nie umiejących pływać o głębokości wody
nie większej niż 120 cm - bojami (pławami) w kolorze żółtym, przy czym
za bojami powinien znajdować się pas bezpieczeństwa o szerokości 5 m i
głębokości nie przekraczającej 130 cm,
b) strefy dla umiejących pływać o głębokości wody do 4 m
- bojami (pławami) w kolorze czerwonym, przy czym odległość ich od
strefy dla nie umiejących pływać lub od linii brzegowej może w kierunku
prostopadłym wynosić maksymalnie 50 m,
3) wydzielić brodzik dla dzieci w miejscu, w którym
znajduje się piaszczyste i płaskie dno oraz woda o głębokości do 40 cm,
przez oznaczenie bojami (pławami) oraz otoczenie siatką sięgającą do
dna,
4) zapewnić bieżącą informację dotyczącą temperatury
wody i powietrza oraz wysokości fali i siły wiatru,
5) wyposażyć kąpielisko w apteczkę i sprzęt medyczny
pierwszej pomocy,
6) wyposażyć kąpielisko w sprzęt ratunkowy i pomocniczy
oraz urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze (wzrokowe i słuchowe),
7) ustawić maszty wyposażone w komplet flag
informacyjnych.
§ 6. Kąpielisko zorganizowane
powinno być wyposażone w wieże obserwacyjne lub podwyższone pomosty dla
ratowników oraz sieć łączności przewodowej lub radiowej (wewnętrznej i
z możliwością bezpośredniego łączenia się z pogotowiem ratunkowym i
najbliższą jednostką Policji).
§ 7. W celu stworzenia warunków
bezpieczeństwa w kąpielisku prowizorycznym należy:
1) zapewnić stałą kontrolę przez ratowników lustra wody,
2) oznaczyć strefy dla umiejących i nie umiejących
pływać,
3) wyposażyć kąpielisko w apteczkę i sprzęt medyczny
pierwszej pomocy,
4) wyposażyć kąpielisko w sprzęt ratunkowy i pomocniczy,
5) ustawić maszty wyposażone w komplet flag
informacyjnych.
§ 8. 1. W celu stworzenia warunków
bezpieczeństwa na pływalni należy zapewnić:
1) stałą obserwację przez ratownika (ratowników) lustra
wody oraz osób znajdujących się na terenie obiektu,
2) oznaczenie głębokości wody w sposób trwały i widoczny,
3) wyposażenie pływalni w apteczkę i sprzęt medyczny
pierwszej pomocy,
4) wyposażenie pływalni w sprzęt ratunkowy,
5) trwałe ogrodzenie pływalni odkrytej,
6) bezpośrednią łączność telefoniczną z pogotowiem
ratunkowym i najbliższą jednostką Policji,
7) zamykanie pływalni w określonych godzinach, w których
nie pracuje służba ratownicza.
2. W zajęciach prowadzonych w zorganizowanych grupach na
jedną osobę prowadzącą zajęcia nie może przypadać więcej niż 15
uczestników.
§ 9. Do podstawowych obowiązków
ratowników należy:
1) stałe obserwowanie obszaru kąpieliska i niezwłoczne
reagowanie na każdy sygnał wzywania pomocy oraz podejmowanie akcji
ratowniczej,
2) kontrola stanu urządzeń oraz sprzętu, które
zapewniają bezpieczeństwo osób kąpiących się,
3) kontrola stref dla umiejących i nie umiejących pływać,
4) wywieszanie na maszcie odpowiedniego koloru flag
informacyjnych,
5) sygnalizowanie, za pomocą urządzeń alarmowych,
przekroczeń obowiązującego regulaminu (np. granicy strefy dla
umiejących pływać), a w kąpieliskach także nadchodzącej burzy,
6) reagowanie na wszelkie wypadki naruszania regulaminu
obowiązującego na terenie kąpieliska lub pływalni,
7) wpisywanie na tablicy informacyjnej temperatury wody,
powietrza oraz innych aktualnych informacji (np. dotyczących nagłych
zmian warunków atmosferycznych),
8) codzienne kontrolowanie głębokości wody przed
otwarciem kąpieliska, a w razie potrzeby - przesunięcie miejsca kąpieli
lub czasowe wyłączenie określonych obszarów kąpieliska z używalności,
9) oczyszczenie powierzchni i dna obszaru przeznaczonego
do kąpieli z wszelkich przedmiotów mogących spowodować skaleczenie lub
inny nieszczęśliwy wypadek,
10) bieżące prowadzenie dziennika pracy.
§ 10. 1. Kąpielisko zorganizowane
powinno być wyposażone w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy oraz
urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze:
1) łodzie ratunkowe:
a) motorowe - jedna na każde 400 m linii brzegowej,
b) wiosłowe - jedna na każde 100 m linii brzegowej,
2) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - jedno na
50 m linii brzegowej, zawieszone na słupkach w pobliżu lustra wody,
3) bosaki ratunkowe,
4) liny asekuracyjne z kołowrotkiem o długości minimum
80 m na każdym stanowisku ratowniczym (na kąpieliskach morskich - jedna
na każde 100 m linii brzegowej),
5) tuby słuchowe lub elektroakustyczne na wszystkich
stanowiskach ratunkowych od strony lądu i wody,
6) tablice zawierające aktualne informacje o
temperaturze wody i powietrza, sile wiatru oraz wysokości fali,
7) sygnalizację alarmową,
8) środki łączności między stanowiskami ratunkowymi -
przewodowe lub radiowe,
9) rzutki ratunkowe,
10) sprzęt do nurkowania,
11) lornetki,
12) nosze ratunkowe.
2. W kąpielisku zorganizowanym powinno znajdować się
także pomieszczenie na sprzęt ratunkowy, pomocniczy i osobisty
ratowników, jedno na 200 m linii brzegowej.
§ 11. Kąpielisko prowizoryczne
powinno być wyposażone w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy:
1) łodzie wiosłowe - jedna na 100 m linii brzegowej,
2) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - jedno na
50 m linii brzegowej,
3) linę asekuracyjną o długości minimum 80 m,
4) słuchowy sygnał alarmowy,
5) rzutki ratunkowe,
6) lornetkę,
7) bosaki ratunkowe.
§ 12. Pływalnia powinna być
wyposażona w następujący sprzęt ratunkowy i pomocniczy:
1) koła ratunkowe z linką lub pasy ratownicze - dwa na
pływalniach o długości do 50 m i cztery na pływalniach o długości
powyżej 50 m,
2) żerdzie o długości co najmniej 4 m - dwie na
pływalniach o długości powyżej do 50 m oraz cztery na pływalniach o
długości powyżej 50 m.
§ 13. Łodzie ratunkowe powinny być
trwale oznakowane na burtach oraz mieć następujące wyposażenie:
1) koło ratunkowe z linką, a także pasy ratunkowe,
2) rzutkę ratunkową,
3) zaburtową linkę ratunkową,
4) tubę głosową lub elektroakustyczną,
5) kotwicę na łańcuchu lub linę kotwiczną,
6) sprzęt medyczny pierwszej pomocy.
§ 14. Stanowisko ratownicze powinno
być wyposażone w:
1) sprzęt do nurkowania (płetwy, maska, fajka),
2) lornetkę,
3) radiotelefon,
4) rzutkę ratunkową,
5) sprzęt medyczny pierwszej pomocy.
§ 15. Regulamin kąpieliska i
pływalni powinien w szczególności:
1) określać nazwę i adres jednostki organizacyjnej
prowadzącej kąpielisko lub pływalnię,
2) przewidywać zakaz wstępu osobom, których stan
wskazuje na spożycie alkoholu, zakaz sprzedaży, podawania, wnoszenia i
spożywania napojów alkoholowych,
3) postanawiać, że:
a) dzieci do lat 7 mogą przebywać na terenie kąpieliska
lub pływalni oraz kąpać się wyłącznie pod opieką osób pełnoletnich,
b) zajęcia na pływalni krytej odbywają się grupowo
według ustalonego rozkładu zajęć,
c) grupa pływająca na pływalni krytej nie może liczyć
więcej niż 15 uczestników na jedną osobę prowadzącą zajęcia,
d) zajęcia na pływalni krytej mogą odbywać się tylko w
obecności instruktorów pływania i ratowników,
e) osoby naruszające porządek publiczny lub przepisy
regulaminu będą usuwane z terenu kąpieliska lub pływalni,
f) wszystkie osoby znajdujące się na terenie kąpieliska
lub pływalni są obowiązane podporządkować się nakazom ratowników
pełniących dyżur.
powrót
|
|
Węzły
Każdy Ratownik powinien umieć korzystać z różnego
rodzaju lin, a przede wszystkim je wiązać. Każdy ratownik będzie musiał
wykazać się znajomością wiązania węzła ratowniczego i trzech wybranych
losowo z poniższej listy.
Podstawowe węzły to: dla MRW
- płaski
- refowy,
- szotowy,
- bramszotowy,
- zwykły,
- ósemka,
- knagowy,
- kotwiczny,
- ratowniczy,
dodatkowe dla RW
- związ wantowy
- prosty niezabezpieczony
- sztyk
- palowy podwójny zwykły
- żeglarski
- półsztyk
Sposoby wiązania lin (węzły) znajdziesz w każdej książce
z zakresu np. żeglarstwa, motorowodniactwa, ratownictwa WOPR
powrót
|
|
Tablice poglądowe Ratownictwa WOPR (autor dr Wojciech
Wiesner)
Notatka biograficzna
o autorze
Wojciech Wiesner, urodzony w 1954 roku,
w Opolu, absolwent Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, przez
10 lat kierownik Zakładu Pływania AWF Wrocław. Doktor nauk wychowania
fizycznego, trener pływania klasy pierwszej, instruktor wykładowca
WOPR, biegły sądowy w sprawach o utonięcia Nauczyciel akademicki z
25 letnim stażem, w tym także w szkole podstawowej, autor
kilkudziesięciu opublikowanych prac naukowo-badawczych, również poza
granicami Polski, oraz wielu książek - podręczników, skryptów i
poradników z zakresu pływania, m.in.:
- Metodyka ratownictwa wodnego, Wrocław 1989,
- Naucz pływać swoje dziecko, Wrocław, 1992
- Jaki był Marek Petrusewicz ? , Wrocław
1995, biografia rakordzisty świata w pływaniu,
- Pływaj razem z nami, Wrocław, 1997,
- Nauczanie-uczenie się pływania, AWF Wrocław 1998
Samoratownictwo (cz
I - zagrożenia funkcjonowania organizmu)
(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie wodnym, WOPR
Warszawa 1993; Wiesner W., Pływaj razem z nami Wrocław, 1997)
|
Przykurcz mięśn
|
Przyczyna -
zmęczenie mięśnia i niska temperatura wody, występuje często przy
gwałtownym ruchu;
Objawy -
graniczenie ruchów podczas pływania i silny ból;
|
- Zachować spokój i rozciągnąć mięsień objęty
przykurczem;
- Skorzystać z pomocy innych osób
|
|
Nadmierne oziębienie organizmu
|
Przyczyna -
długi czas pływania w bardzo zimnej wodzie;
Objawy - zimno,
dreszcze, gęsia skórka, zsinienie skóry, widoczne wyraźnie na twarzy, a
następnie zaburzenia świadomości, halucynacje, senność, zatrzymanie
krążenia;
|
- Po pierwszych sygnałach przechłodzenia
organizmu po prostu wyjść z wody, wysuszyć się, ciepło okryć i ogrzać
ciało;
- W innej sytuacji (pływanie zbyt daleko od
brzegu, katastrofy morskie) należy zapobiegać utracie ciepła poprzez
nie zdejmowanie ubrania i przyjęcie zwartej pozycji (embrionalna,
kuczna);
- oczekiwać na pomoc
|
|
Wstrząs termiczny
|
Przyczyna -
gwałtowne wejście rozgrzanego ciała do zimnej wody
Objawy -
zatrzymanie krążenia w wyniku nagłego przepływu dużej masy krwi z
powierzchniowych naczyń włosowatych, przez żyły do serca;
|
- Unikać wskakiwania do wody, gdy ciało jest
rozgrzane (opalanie się, po wysiłku fizycznym, po spożyciu obfitego
posiłku, alkoholu, w czasie gorączki, itp.);
- Pomocą może być jedynie błyskawiczna akcja
resuscytacyjna
|
|
Zachłyśnięcie się wodą
|
Przyczyna - woda
w górnych drogach oddechowych
Objawy -
krztuszenie się, kaszel
|
- Przy pierwszym kaszlu utrzymać twarz nad
powierzchnią wody, ciało pochylone w przód;
- Po opanowaniu odruchowego kaszlu - kasłać pod
wodą;
- Skorzystać z pomocy przyborów pływackich lub
innych osób
|
|
Wyczerpanie sił pływaka
|
Przyczyna - zbyt
długie pływanie, przeliczenie się z możliwościami kondycyjnymi;
Objawy - ogólne
osłabienie, zmęczenie mięśni, brak sił aby kontynuować pływanie
|
- Położyć się na wodzie na plecach, spokojnie
oddychać i odpoczywać;
- Zachować spokój i skorzystać z pomocy innych
osób
|
Samoratownictwo (cz
II - niebezpieczne miejsca)
(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie wodnym, WOPR
Warszawa 1993; Molasy R., Elementy hydrologii i budowle wodne WOPR
Warszawa 1999)
|
Zagrożenie
|
Opis sytuacji
|
Sposób postępowania
|
|
Wodorosty
|
Ze względu na długość i
ukształtowanie łodyg wszelka roślinność wodna powoduje nieprzyjemne
wrażenia dotykowe, które są źródłem lęku i gwałtownych, panicznych
ruchów. Gwałtowne i nerwowe ruchy powodują owijanie się wodorostów
wokół kończyn uniemożliwiając pływanie. |
Unikać pływania w miejscach, gdzie
występuje roślinność wodna;
Położyć się na wodzie i wykonywać spokojne kraulowe ruchy
kończynami, jak najbardziej poziomo i blisko powierzchni
wody, odpłynąć z zagrożonego miejsca;
Uwięzione wodorostami kończyny należy rozplątać spokojnie i powoli, |
|
Silny prąd wody
|
Silny prąd wody znosi pływaka z
biegiem rzeki, lub wynosi go na pełne morze, daleko od
brzegu, uniemożliwiając mu powrót do miejsca wypłynięcia.
Zagrożenie na rzece stanowią także przeszkody, o które może uderzyć się
osoba znoszona prądem wody |
Na rzece - nie tracić sił na pływanie
pod prąd; poddać się sile wody, trzymając ręce przed sobą, by
chronić ciało przed urazami; wypłynąć z głównego nurtu w stronę
wypukłego brzegu (łagodniejszego) i wyjść tam na ląd.
Na morzu � próbować płynąć wzdłuż brzegu, by wyjść ze strefy działania
prądów. W innym przypadku wzywać pomocy z brzegu. |
|
Wiry
|
Wiry stanowią niebezpieczeństwo
wciągnięcia pływaka pod wodę. Woda może ulec zawirowaniom prostopadłym
lub równoległym do swojej powierzchni. Siła tych zawirowań wynika z
prędkości prądu wody i jest większa pod jej powierzchnią |
Ułożyć się płasko na wodzie i szybko
odpłynąć od miejsca zawirowania wody. Płynąć i pokonywać wir należy
zgodnie z kierunkiem ruchu wody. W przypadku wessania pływaka przez wir
w głąb, powinien on pod wodą odbić się i wypłynąć zgodnie z kierunkiem
płynącej wody.
Nigdy nie pod prąd ! |
|
Falowanie
|
Fala zakłóca rytm pływania i
oddychania, może spowodować zachłyśnięcie się wodą i utonięcie |
Obserwować ruch fali i pozwolić jej
się unosić; Położyć się na wodzie na plecach, spokojnie oddychać
i odpoczywać;
Przy konieczności dopłynięcia do brzegu należy wykorzystać energię wody
i płynąć z falą i na jej grzbiecie |
Samoratownictwo
(cz III) - niebezpieczne miejsca
(źródła: Prawie wszystko o ratownictwie
wodnym,WOPR Warszawa 1993; Molasy R., Elementy hydrologii i
budowle wodne WOPR Warszawa 1999)
|
Zagrożenie
|
Opis sytuacji
|
Sposób postępowania
|
|
Miejsca bagniste
|
Nie można stanąć na dnie, nogi zapadają
się i stopniowo pogrąża się w błocie; |
Położyć się na wodzie, odpłynąć od bagnistego
miejsca i szukać innego wyjścia na brzeg;
błędem jest wyciąganie nóg z wody, gdyż zapadają się one na przemian |
|
Zmienne ukształtowanie dna
|
Na zakolach rzek powstają głębokie plosa (przy
wklęsłym brzegu) oraz łagodne odsypiska przy brzegu wypukłym. Występują
tu również płytkie łachy, brody, mielizny. |
Przy dopuszczalnym prądzie wody (1
m/sek), niebezpiecznie ukształtowanie dna stanowi zagrożenie
głównie dla osób nie umiejących pływać.
Należy wtedy przestrzegać znaków informacyjnych, które ostrzegają przed
niebezpiecznymi zmianami konfiguracji dna.
Bezpieczna kąpiel jest możliwa jedynie z dala od miejsc, w których
następuje gwałtowny spadek dna |
|
Ostrogi
|
Utworzone są z drewnianych pali wbitych w dno.
Zagrożenie stanowią głębokie rowy po obu stronach pali, silny prąd wody
oraz sam kontakt z powierzchnią ostrogi. |
Kąpiel w pobliżu ostrogi jest bezwzględnie
zakazana |
|
Inne budowle hydrotechniczne
|
Niebezpieczeństwo wynika z faktu, że większość
budowli spełnia określone funkcje techniczne związane z regulacją wody.
Występują przy nich silne prądy, zawirowania wody, urządzenia te
pracują z olbrzymią mocą i zagrażają człowiekowi, który znajdzie się w
zasięgu działania tych sił. |
Kąpiel w pobliżu wszystkich budowli
wodnych jest bezwzględnie zakazana, z wyjątkiem tych obiektów,
które przeznaczone są do kąpieli (baseny, pływalnie, pomosty na
kąpieliskach). |
Samoratownictwo
(cz. I V) - niebezpieczne sytuacje)
|
Zagrożenie
|
Opis sytuacji
|
Sposób postępowania
|
|
Wywrotka sprzętu pływającego
(rekreacyjnego)
|
Wywrócenie się jednostki pływającej związane jest
z przymusową �kąpielą� załogi. Poziom zagrożenia uzależniony jest od:
umiejętności pływackich załogi
odległości od brzegu
temperatury wody
urazów spowodowanych wywrotką |
Sprawdzenie liczebności i kondycji załogi � w
pierwszej kolejności ratujemy ludzi.
Określenie stanu technicznego jednostki , jeżeli tonie:
odpływamy od niej
lub próbujemy ją ratować (włożyć środki ratunkowe do wnętrza łodzi).
Jeżeli utrzymuje się na wodzie pozostajemy przy niej oczekując pomocy
lub podejmując próbę jej ponownego postawienia i wylania wody.
Można też jednostkę doholować do brzegu i tam przywrócić jej sprawność. |
|
Załamanie się lodu
|
Zagrożenie stanowi bardzo niska temperatura wody,
ubiór utrudniający swobodę ruchów w wodzie oraz trudności z
wydostaniem się na powierzchnię lodu.
Brak jest możliwości uchwycenia się śliskiej tafli, a ponadto lód się
łamie |
Wezwać pomoc.
Nie ściągać ubrania, by nie zwiększać utraty ciepła.
Wydostać się na lód samemu, gdy pomoc nie nadchodzi - ułożyć się płasko
na wodzie, ręce rozłożone szeroko, wpełznąć na lód i leżąc przesuwać
się po nim |
|
Powódź
|
Rok 1997 pokazał siłę kataklizmu i tragiczne jego
skutki. Fala powodziowa zabija, rujnuje mienie, niszczy środowisko
przyrodnicze. Ogrom tragedii powiększa zaskoczenie i brak przygotowania
do walki z powodzią |
Przewidywanie zagrożenia powodziowego i
stworzenie systemu łączności informacyjnej.
Stworzenie zabezpieczeń przed falą powodziową;
Zabezpieczenie i ratowanie ludzi;
Zabezpieczenie i ratowanie zwierząt;
Zabezpieczenie i ratowanie mienia;
Usuwanie skutków powodzi. |
Karty pływackie
(źródło; Uchwała ZG WOPR nr 1/11/VI/97 z
dnia 26 kwietnia 1997 roku oraz Prezydium ZG WOPR z dnia 12 czerwca
1997 roku)
|
Rodzaj karty
|
Wymog iFormalne
|
Sprawnościowe
|
Egzaminator
|
|
Karta pływacka
|
Osoby pełnoletnie i niepełnoletnie.
Od osób niepełnoletnich wymaga się zgody prawnego opiekuna (poświadcza
ją podpisem na blankiecie karty) |
Przepłynięcie w dowolny sposób 200 m, w tym
minimum 50 m na plecach
Przepłynięcie pod wodą 5 m
Skok do wody z wysokości 0,7 m |
Ratownik WOPR
Instruktorzy lub trenerzy pływania posiadający uprawnienia ratownicze
Absolwenci studiów WF posiadający uprawnienia ratownicze |
|
Specjalna karta pływacka
|
Osoby pełnoletnie
Niepełnoletni członkowie WOPR z uprawnieniami ratowniczymi
Niepełnoletni pływacy z klasą sportową (potwierdzoną przez
OZP), po ukończeniu 12 lat życia
Od osób niepełnoletnich wymaga się zgody prawnego opiekuna (poświadcza
ją podpisem na blankiecie karty)
Zaświadczenie lekarza o stanie zdrowia |
Przepłynięcie w dowolny sposób 1500 m, w tym
minimum 200 m na plecach
Przepłynięcie pod wodą 15 m z nurkowaniem na głębokości 3 m
Skok do wody z wysokości 0,7 m |
Trzyosobowa komisja egzaminacyjna ZW WOPR w
składzie:
Przewodniczący - Instruktor WOPR lub Starszy Ratownik WOPR
(posiadający uprawnienia instruktora lub trenera pływania)
Członkowie - członkowie WOPR posiadający uprawnienia
egzaminatora na kartę pływacką (jak w wyżej) |
UWAGI:
- Karty pływackie stanowią dokument potwierdzający
sprawność pływacką i mogą być honorowane podczas postępowań
kwalifikacyjnych różnego typu. Nie stanowią one jednak dokumentu
wymaganego powszechnie
- Egzaminy na karty pływackie muszą być przeprowadzone
rzetelnie i zgodnie z zasadami bezpieczeństwa (egzaminatorem nie może
być ratownik będący w trakcie dyżuru)
Stopnie
ratowników WOPR
(źródło: Program szkolenia WOPR, Warszawa
2000)
|
Stopień
|
Uprawnienia
|
|
Wymogi formalne na kurs
szkoleniowy
|
Sprawdzian wstępny na kurs
szkoleniowy
|
|
Młodszy Ratownik WOPR
|
Pomocnik ratownika - stopień nie uprawnia do
pracy samodzielnej.
Praca na kąpieliskach, pływalniach oraz w czasie imprez na wodach
jedynie pod nadzorem ratownika starszego stopniem, liczba MR nie może
przekroczyć 50 % zatrudnionych ratowników |
minimum 14 lat
legitymacja WOPR
badania lekarskie
karta pływacka |
50 m w czasie 40s.
nurkowanie na odległość 15 m
praca NN do żabki na plecach (25 m)
|
|
|
Ratownik WOPR
|
Podstawowy stopień ratowniczy.
Uprawnia do samodzielnej pracy ratowniczej na kąpieliskach i
pływalniach, na koloniach i obozach oraz podczas imprez na wodach.
Uprawnia do prowadzenia szkolenia podstawowego dla członków WOPR |
ukończone 18 lat
legitymacja WOPR
badania lekarskie
staż MRW -1 rok
staż pracy 100 godz (dwutygodniowa praktyka potwierdzona wpisem do
legitymacji)
1 patent przydatny w ratownictwie* |
100m w czasie 1;40min
nurkowanie na odległość 25 m
holowanie -praca NN do żabki na plecach (50 m)
|
|
KURS STARSZEGO
RATOWNIKA WOPR odbywa się na szkoleniu Centralnym WOPR w Tamie.
Kandydaci na ten stopień po podjęciu decyzji o podniesieniu
kwalifikacji powinni skontaktować się w miesiącu wrześniu każdego roku
z Koordynatorem Wojewódzkim ds. Tamy Instruktorem WOPR Remigiuszem
Olejniczakiem info@akademiaplywania.pl tel: 500 071 007
|
Starszy
Ratownik
WOPR
|
Kierownik grupy ratowników, pozostałe uprawnienia
identyczne jak RW
Patenty przydatne w ratownictwie:
motorowodne;
żeglarskie;
nurkowania swobodnego;
instruktor pływania (trener);
instruktor sportów wodnych;
przewodnik turystyki kajakowej;
lekarz medycyny;
ratownik medyczny |
staż RW 36 miesięcy
staż pracy 300 godz., w tym 200 na wodach otwartych
opinia z WOPR
legitymacja WOPR
badania lekarskie
karta kwalifikacyjna z jednostki WOPR
3 patenty przydatne w ratownictwie*
|
Stopnie
Instruktorskie WOPR
|
Stopień
|
Uprawnienia
|
Wymogi formalne na kurs
szkoleniowy
|
Sprawdzian wstępny na kurs
szkoleniowy
|
|
Instruktor WOPR
|
Nauczyciel ratownictwa:
Upoważniony do prowadzenia szkoleń z ratownictwa do stopnia SR włącznie.
Pozostałe uprawnienia identyczne jak SRW |
staż SR 3 lata;
średnie wykształcenie;
część ogólna kursu na instruktora sportu lub studia AWF;
staż pracy nad morzem 200 godz. (bez pracy na obozach);
staż asystencki na 4 kursach ratowniczych (2 RW, 2 MR);
karta kwalifikacyjna z jednostki WOPR;
3 patenty przydatne w ratownictwie*;
ważna legitymacja;
badania lekarskie;
praca pisemna zadana przez ZG WOPR
|
egzamin teoretyczny;
100 m zm w czasie 1;40 min;
holowanie 100 m (4 techniki);
nurkowanie na odległość 25m;
nurkowanie w głąb (4 m);
pływanie ratownicze trzema technikami (75 m);
wiosłowanie � test ILS (2;40min) |
|
Instruktor-Wykładowca WOPR
|
Nauczyciel ratownictwa �metodyk:
uprawniony do szkolenia instruktorów ratownictwa WOPRPozostałe
uprawnienia identyczne jak Instruktor Ratownictwa WOPR
|
staż instruktorski 2 lata;
wyższe wykształcenie;
opinia jednostki WOPR;
staż asystencki na 2 kursach (1 na SR + 1 IR)
ważna legitymacja;
badania lekarskie;
publikacje n/t ratownictwa;
3 patenty przydatne w ratownictwie* |
Staż asystencki na szkoleniu centralnym |
patenty przydatne w ratownictwie:
- motorowodne;
- żeglarskie;
- nurkowania swobodnego;
- instruktor pływania (trener);
- instruktor sportów wodnych;
- przewodnik turystyki kajakowej;
- lekarz medycyny;
- ratownik medyczny.
(źródło; Uchwała Prezydium ZG WOPR nr 1/2000)
Kąpielisko
(źródło: Rozporządzenie Rady
Ministrów....... Dz.U. nr 57 z 1997)
|
Rodzaj miejsca do kąpieli
|
Opis obiektu
|
Wymiary
|
Warunki bezpiecznej kąpieli
|
|
Pływalnia
|
Obiekt przeznaczony do kąpieli, wyposażony w
sztuczny zbiornik wodny, posiadający zaplecze sanitarne. Pływalnia
może być kryta i odkryta. |
Pływalnie wymiarowe umożliwiają rozgrywanie
zawodów pływackich:
mają długość 25 m lub 50 m.
Szerokość niecki uwzględnia liczbę torów pływackich (5, 6, 8 torów o
szerokości od 2 m do 2,5 m) |
Zabezpieczenie ratownicze;
Przepisowy sprzęt ratunkowy;
Sprzęt medyczny;
Widoczne znakowanie głębokości;
Stężenie chloru do 0,5 mg/l |
|
Kąpielisko zorganizowane
|
Teren na stałe przystosowany do kąpieli, z plażą,
obejmujący trwale oznakowane strefy i obiekty rekreacyjne, sanitarne i
socjalne. |
Odległość liny końcowej od brzegu � 50 m;
Długość linii brzegu kąpieliska może być dowolna (za jednostkę
przyjmuje się 100 m)
Maksymalne głębokości:
4 m dla pływających (czerwony kolor bojek lub liny z pływakami);
1,2 m dla nie umiejących pływać (żółte boje);
pas bezpieczeństwa o szerokości 5 m, gdzie głębokość sięga do 1,3m;
0,4 m brodzik dla małych dzieci, ogrodzony siatką. |
Zabezpieczenie ratownicze;
Przepisowy sprzęt ratunkowy;
Sprzęt medyczny;
Warunki atmosferyczne:
Temperatura wody min. 14°C,
Szybkość wiatru do 5°B,
Fala do 70 cm,
Widoczność co najmniej 50 m,
Brak prądów wstecznych. |
|
Kąpielisko prowizoryczne
|
Teren sezonowo przystosowany do kąpieli, z plażą,
obejmujący prowizorycznie oznakowane strefy oraz podstawowe urządzenia
sanitarne. |
|
|
|
Kąpiel w warunkach turystycznych*
|
Gdy na danym akwenie nie ma zakazu kąpieli można
samemu znaleźć dogodne do kąpieli i bezpieczne miejsce |
Wymiary są dostosowane do umiejętności osób
kąpiących się. Dla grupy nie pływającej - głębokość wody
sięga najmniejszemu do pasa. Dla pływających głębokość wody jak
na kąpieliskach. |
Określenie obszaru pływania lub do kąpieli;
Zasady bezpiecznej kąpieli;
Dowolny środek ratunkowy;
Podczas kąpieli zorganizowanej konieczny jest ratownik w stopniu
minimum RW |
źródło: * Na podstawie doświadczeń autora.
Obowiązki
ratowników na kąpielisku
| Lp. |
Przed rozpoczęciem dyżuru |
W trakcie dyżuru |
Po zakończeniu
dyżuru |
| 1 |
Dokonanie pomiaru i oceny warunków pogodowych:
temperatura wody;
temperatura powietrza;
siła i kierunek wiatru;
wysokość fali |
1 |
Bezwzględne przebywanie na wyznaczonym stanowisku |
1 |
Poinformowanie kąpiących się, że dyżur ratowników
dobiega końca, a kąpielisko przestanie być strzeżone |
| 2 |
Wpisanie dokonanych pomiarów do dziennika pracy
oraz wypisanie ich na tablicy informacyjnej |
2 |
Stałe obserwowanie powierzchni wody na
wyznaczonym akwenie |
2 |
Opuszczenie flagi informacyjnej z masztu |
| 3 |
Sprawdzenie i oczyszczenie dna kąpieliska z
zanieczyszczeń i przedmiotów mogących spowodować nieszczęśliwy wypadek |
3 |
Natychmiastowe reagowanie na zauważony wypadek
tonięcia oraz na każdy sygnał wzywania pomocy i podejmowanie akcji
ratunkowej |
3 |
Ostatnia lustracja akwenu w celu upewnienia się,
czy w wodzie nie pozostał ktoś w sytuacji zagrażającej jego życiu lub
zdrowiu |
| 4 |
Sprawdzenie głębokości dna kąpieliska w
poszczególnych strefach (w razie potrzeby korekta ustawienia tych stref) |
4 |
Reagowanie na niebezpieczne zachowania kąpiących
się oraz na wszelkie inne przekroczenia regulaminu obowiązującego na
kąpielisku |
4 |
Zebranie sprzętu ratowniczego z terenu kąpieliska |
| 5 |
Kontrola stanu sprzętu ratunkowego i innych
urządzeń zapewniających bezpieczeństwo |
5 |
Informowanie kąpiących się i
wypoczywających nad wodą o zasadach obowiązujących na terenie kąpieliska |
5 |
Sklarowanie, konserwacja i zabezpieczenie sprzętu
ratowniczego w magazynie |
| 6 |
Przygotowanie do pracy niezbędnego sprzętu
ratunkowego |
6 |
Opisanie przebiegu dyżuru w dzienniku
pracy |
| 7 |
Wywieszenie flag informacyjnych odpowiedniego
koloru |
Normy
zabezpieczenia ratowniczego
(źródło; Rozporządzenie Rady Ministrów z
dnia 6 maja 1997 r. � Dziennik Ustaw nr 57 z 1997 roku, poz 358)
| Sytuacja wymagająca
zabezpieczenia |
Norma |
| Kąpielisko śródlądowe |
Na każde 100 m linii brzegowej
kąpieliska - po 2 ratowników (jeden od lądu, a jeden od wody) |
| Kąpielisko nadmorskie |
Na każde 100 m linii brzegowej
kąpieliska - po 3 ratowników |
| Pływalnia |
Pływalnia o długości do 25 m: 1 ratownik;
Pływalnia 25-50 m: 2 ratowników;
Pływalnia powyżej 50 m: 3 ratowników |
| Szkolenie pływackie na wodach
otwartych |
Obecność ratownika RW;
Łodzie asekuracyjne - jedna łódź na 5 osób pływających |
| Imprezy na wodach otwartych |
Lekarz i 2 ratowników;
Gdy woda jest nieprzezroczysta lub głęboka pow. 4 m - 2 płetwonurków. |
| Maratony pływackie (dystans
powyżej 3 000 m) |
Zespół ratowniczy w łodzi motorowej (lekarz,
starszy ratownik, 2 płetwonurków);
Asekuracja dla każdego zawodnika w łodzi wiosłowej (1 ratownik). |
| Zajęcia w
zorganizowanych grupach |
1 opiekun (instruktor, trener,
nauczyciel) na 15 uczestników;
Obecność ratownika |
Sprzęt
obowiązujący w miejscu pracy ratownika
|
Kąpielisko Zorganizowane
|
Kąpielisko prowizoryczne
|
Pływalnia
|
Stanowisko Ratownicze
|
Łódź Ratownicza
|
Łodzie ratunkowe:
motorowe (1 na 400 m),
wiosłowa (1 na 100 m).
Koła lub pasy ratunkowe (1 na 50 m),
Bosaki ratunkowe,
Liny asekuracyjne (80m dł)z kołowrotkiem,
Rzutki ratunkowe,
Sygnalizacja alarmowa,
Lornetki,
Środki łączności,
Tuby słuchowe,
Sprzęt do nurkowania,
Apteczka,
Maszt flagowy,
Nosze,
Tablice informacyjne. |
Łodzie wiosłowe (1 na 100 m),
Koła lub pasy ratunkowe (1 na 50 m),
Bosaki ratunkowe,
Lina asekuracyjna (80m dł),
Rzutki ratunkowe,
Sygnał alarmowy,
Lornetka,
Apteczka,
Maszt flagowy.
|
Koła ratunkowe:
2 do 50 metrów
4 powyżej 50 m.
Żerdzie o dł. 4 m:
2 do 50 metrów
4 powyżej 50 m.
Apteczka. |
Rzutka ratunkowa;
Lornetka;
Radiotelefon;
Sprzęt do nurkowania ABC;
Apteczka. |
Koła lub pasy ratunkowe;
Zaburtowa linka ratunkowa;
Rzutka ratunkowa;
Tuba głosowa;
Apteczka;
Kotwica
|
Odpowiedzialność
prawna ratownika
|
Rodzaj odpowiedzialności prawnej
|
Podstawa prawna
|
Konsekwencje prawne *
|
|
Odpowiedzialność karna
|
Kodeks karny:
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia warunków
bezpieczeństwa osób ( ... ) pływających, kąpiących się
(...) |
Ponosi ratownik, który popełnił przestępstwo
� może to być nieumyślne spowodowanie śmierci, nie udzielenie
pomocy, uszkodzenie ciała, oszustwo.
Gradacja kar - od grzywny do pozbawienia wolności
Dotyczy osób, które ukończyły 16 lat |
|
Odpowiedzialność wykroczeniowa
|
Kodeks wykroczeń
Regulamin kąpieliska |
Ponosi ratownik, który popełnił wykroczenie �
może to być praca bez uprawnień lub w stanie nietrzeźwym, niszczenie
mienia, chuligaństwo, drobne oszustwa.
Gradacja kar � od nagany do ograniczenia wolności. |
|
Odpowiedzialność cywilna
|
Kodeks cywilny |
Zobowiązuje ratownika do naprawienia szkody (w
formie finansowej), którą wyrządził swoim działaniem innym osobom.
Istnieje możliwość ubezpieczenia się od skutków OC |
|
Odpowiedzialność służbowa
|
Kodeks pracy
Umowa o pracę
Zakres obowiązków ratownika |
Ponosi ratownik, który nie wykonał swoich
podstawowych obowiązków - np. opuścił dyżur, nie dokonał pomiarów, nie
przygotował kąpieliska, itp.
Gradacja kar - od upomnienia do dyscyplinarnego zwolnienia z pracy |
|
Odpowiedzialność organizacyjna
|
Statut WOPR
Regulamin Komisji Dyscyplinarnej WOPR |
Ponosi ratownik postępujący
niezgodnie z zasadami etyki oraz prawami i obowiązkami członka
WOPR.
Gradacja kar - od upomnienia do dyscyplinarnego wykluczenia z
organizacji. |
* Konsekwencje prawne ponosi ratownik, któremu
udowodniono winę. Ratownik ma prawo do obrony przed niezawisłym sądem
na każdym poziomie odpowiedzialności
Czynności
ratunkowe bezpośrednio w wodzie cz. I
|
Miejsce rozpoczęcia akcji
okoliczności tonięcia
|
Główna cecha czynności
|
Czynność ratunkowa
|
|
Wejście do wody
|
Płaski brzeg � jezioro, rzeka, morze |
Wbiegnięcie do wody |
Skoki delfinowe |
| Brzeg niezbyt wysoki, ratowany może zniknąć
pod wodą � pływalnia, z pomostu, z łodzi |
Utrzymanie głowy nad powierzchnią wody,
obserwacja tonącego |
Skok ratunkowy � wykroczny, rozkroczny, płaski |
| Brzeg niezbyt wysoki, ratowany cały czas jest w
polu widzenia (nawet pod wodą) � pływalnia, z pomostu, z łodzi |
Po wejściu do wody można płynąć kraulem lub pod
wodą |
Skok na głowę |
| Wysoki brzeg do 3 m, podjęcie ryzyka skoku do
nieznanej wody |
Ochrona tułowia i głowy przed urazami |
Skok na �bombę� |
|
Dopłynięcie do tonącego
|
Ratowany może zniknąć pod wodą |
Utrzymanie głowy nad powierzchnią
wody, obserwacja tonącego |
Kraul ratunkowy,
żabka ratunkowa |
| Ratowany cały czas jest w polu widzenia (nawet
pod wodą) |
Szybki sposób dopłynięcia |
Kraul sportowy,
żabka sportowa |
| Tonący zniknął pod wodą i jest w bliskiej
odległości od ratownika |
Szybkie dopłynięcie po skoku na głowę bez
wynurzania się na powierzchnię |
Żabka podwodna |
| Przy wysokiej fali, która utrudnia
kontakt wzrokowy z tonącym |
Możliwość kontaktu z obserwatorem na
brzegu |
Kraul na grzbiecie |
Czynności
ratunkowe bezpośrednio w wodzie cz. II
|
Stan osoby ratowanej
|
Główna cecha czynności
|
Czynność ratunkowa
|
|
Opanowanie tonącego
|
Niebezpieczny dla ratującego |
Konieczność zaskoczenia i obezwładnienia tonącego |
Scyzoryk,
chwyt obezwładniający |
| Nieprzytomny |
Wymagana pełna obsługa osoby ratowanej |
Scyzoryk,
ułożenie ratowanego na plecach |
| Zmęczony, osłabiony |
Możliwość współpracy z ratowanym |
Kontakt słowny i podtrzymanie ratowanego na wodzie |
|
Holowanie
|
Niebezpieczny dla ratującego |
Utrzymanie tonącego w chwycie obezwładniającym |
Holowanie sposobem żeglarskim |
| Nieprzytomny |
Wymagana pełna obsługa osoby ratowanej, do
wyniesienia go z wody włącznie |
Holowanie z chwytem oburącz pod pachy, za głowę,
za żuchwę, jednorącz za żuchwę
Holowanie na płytkiej wodzie |
| Zmęczony, osłabiony |
Możliwość współpracy z ratowanym |
Holowanie za sobą i przed sobą, most, samolot |
powrót
|
|
Pytania
Kontrolne do egzaminu na MRW i RW
Tematyka medyczna
- Podaj czas trwania okresu zanikania czynności
życiowych i od czego ten czas zależy?
- Co to jest śmierć kliniczna i jakie są szanse na
zreanimowanie człowieka w tym okresie?
- Na czym polega różnica pomiędzy resuscytucją a
reanimacją?
- Jakie konsekwencje medyczne i prawne ma śmierć pnia
mózgu?
- Jaka jest kolejność pytań w diagnozowaniu stanu
rozstroju zdrowia osoby ratowanej?
- W jaki sposób rozpoznać stan utraty przytomności,
zatrzymania oddechu i krążenia?
- Jaka powinna być częstotliwość podstawowych zabiegów
RKO w ciągu jednej minuty u różnych osób i z czego taka częstotliwość
wynika?
- W jaki sposób należy wykonać zabiegi RKO przy udziale
dwóch i jednego ratującego?
- Dlaczego powietrze wydechowe osoby ratującej
umożliwia skuteczną wentylację i dostawę tlenu dla ratowanego?
- Jaka aparatura medyczna wspomaga prowadzenie zabiegów
RKO?
- W jaki sposób należy kontrolować skuteczność
prowadzonych zabiegów RKO?
- W jakiej sytuacji można przerwać zabiegi ożywiania
RKO?
- Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu
nerwowego.
- Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu
krążenia.
- Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu
oddechowego.
- Opisz ogólną budowę i zasadę funkcjonowania układu
trawiennego.
- Jakie objawy towarzyszą złamaniom i na czym polega
pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą krwotokom i na czym polega
pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą zranieniom i na czym polega
pierwsza pomoc ?
- Jakie urazy towarzyszą urazą kręgosłupa i na czym
polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą udarowi cieplnemu i na czym
polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą oparzeniom i na czym polega
pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą odmrożeniom i na czym polega
pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą szokom powypadkowym i na czym
polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą przypadkom niewydolności
krążenia i na czym polega pierwsza pomoc ?
- Jakie objawy towarzyszą napadom padaczkowym i na czym
polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą przykurczą mięśni i na czym
polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą ukąszeniom owadów i innych
zwierząt, na czym polega pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą zatruciom i na czym polega
pierwsza pomoc?
- Jakie objawy towarzyszą hipotermii (nadmiernemu
oziębieniu) i na czym polega pierwsza pomoc?
- Czym różni się utonięcie od utopienia?
Tematyka prawna:
- Podaj cele i główne kierunki działania Wodnego
Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
- Wymień władze WOPR i opisz jego strukturę
administracyjną.
- Jakie są rodzaje członkostwa w WOPR?
- Na czym polegają obowiązki członków WOPR?
- Jakie akty prawne regulują odpowiedzialność prawną
ratownika na poziomie karnym, cywilnym, służbowym i organizacyjnym?
Jakie najwyższe sankcje grożą złym ratownikom z tytułu tej
odpowiedzialności?
- Czy poniesienie konsekwencji prawnych na poziomie
karnym zwalnia ratownika z odpowiedzialności cywilnej, służbowej i
organizacyjnej? Posłuż się przykładami.
- Dlaczego ratownik nie może uniknąć odpowiedzialności
prawnej za swoje działania na kąpielisku lub pływalni?
- W jaki sposób powinien postępować ratownik, aby
został uznany za winnego spowodowania nieszczęśliwego wypadku na
kąpielisku?
- W jakiej sytuacji ratownik może być zwolniony z
obowiązku udzielania pomocy osobie znajdującej się w sytuacji
zagrożenia życia lub zdrowia?
- Na czym polega prawo ratownika od obrony przed
zarzutami prawnymi o popełnienie przestępstwa lub innego czynu
zabronionego prawem?
- W jakich miejscach powinien obowiązywać zakaz
kąpieli?
- Na czym polega różnica pomiędzy kąpieliskiem
prowizorycznym a zorganizowanym?
- Jakie informacje powinien zawierać regulamin
kąpieliska?
- W jaki sposób opracować dziennik pracy ratowników na
kąpielisku?
- W jaki sprzęt powinna być wyposażona łódź ratunkowa?
- W jaki sprzęt powinno być wyposażone stanowisko
ratownicze?
- Podaj wszystkie wymiary (długość, szerokość,
maksymalne głębokości) i oznakowanie kąpieliska.
- Kto odpowiada za niewłaściwe przygotowanie kąpieliska
pod kątem bezpieczeństwa kąpiących się?
- Kiedy na kąpielisku można wywiesić białą flagę?
- Jakie minimalne normy zatrudnienia ratowników
obowiązują na kąpieliskach i pływalniach?
- W jaki sposób należy przeprowadzić egzamin na karty
pływackie? Jaki jest ich aktualny status?
- Na jakiej podstawie prawnej opierają się aktualne
przepisy dotyczące bezpieczeństwa nad wodami ?
- Omów podstawowe znaki zawierające informacje
dotyczące bezpieczeństwa nad wodami.
- Jakie normy formalno-prawne obowiązują kandydatów na
stopień Ratownika Wodnego WOPR?
- Jakie czynności musi wykonać ratownik przed
rozpoczęciem dyżuru na kąpielisku?
- Wymień czynności obowiązujące ratownika podczas
dyżuru na kąpielisku.
- W jakich okolicznościach ratownik może wypożyczyć
wodny sprzęt rekreacyjny, prowadzić naukę pływania lub nadzorować
urządzenia uzdatniające wodę? Uzasadnij odpowiedź.
- W jaki sposób powinna być zabezpieczona grupa osób
pływająca na wodach otwartych (sprzęt ratunkowy, kadra opiekunów,
asekuracja wewnętrzna?
- Podaj ogólne zasady zawierania umów o pracę?
- Jakie świadczenia przysługują ratownikom jako
pracownikom sezonowym i etatowym?
Tematyka wychowawcza:
- Przypomnij treść roty przyrzeczenia ratowniczego
- Jakie podstawowe wartości moralne powinien rozwijać w
sobie ratownik?
- Wyjaśnij znaczenie pojęć: odwaga, sumienność,
odpowiedzialność, altruizm.
- Jakie tradycje i obrzędy powinno rozwijać się w
ratownictwie wodnym?
- Co oznacza podstawowa symbolika Wodnego Ochotniczego
Pogotowia Ratunkowego?
- W jaki sposób ratownik powinien przygotować się do
pracy w sezonie?
- Jakie cechy osobowości ratownika mogą być przydatne w
zespołowej akcji ratunkowej?
- Jakie znaczenie dla realizacji celów statutowych WOPR
mają zawody i pokazy ratownicze?
- Wymień kilka zadań, którym mogą służyć pokazy w
wykonaniu ratowników na kąpielisku?
- W jaki sposób należy opracować scenariusz pokazów
ratowniczych?
- Jakimi sposobami ratownicy mogą wpływać na
upowszechnienie pływania, wzrost poziomu kultury wypoczywania nad wodą
oraz na podwyższanie umiejętności udzielania pomocy podczas wypadku nad
wodą?
- Podaj tematy kilku pogadanek, które mógłbyś
przeprowadzić w grupie dzieci lub młodzieży szkolnej.
- Dlaczego początków ratownictwa wodnego należy
doszukiwać się w historii i rozwoju nauk medycznych, historii sportu
pływackiego oraz śledząc rozwój sztuki wojennej?
- W których krajach i kiedy powstały pierwsze
organizacje ratownicze?
- Kiedy i w jakich okoliczności powstała pierwsza
międzynarodowa organizacja ratownictwa wodnego?
- Jakimi historycznymi faktami można opisać rozwój
ratownictwa wodnego w Polsce i na Ziemiach Polskich do I Wojny
Światowej?
- Z jakimi faktami związane są nazwiska: Gostomski,
Płóciennik, Radwan, Wernic?
- Co wiesz na temat Cesarskiego Towarzystwa Ratownictwa
Tonących w Kaliszu?
- W którym roku powstał WOPR i jakie organizacje
bezpośrednio poprzedzały jego powstanie?
powrót
|
|